Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Werk / dienst

Vraag

Is werk in een benaming als 'Nationaal werk tot bestrijding der tuberculose' correct?

Antwoord

In de betekenis van 'dienst' is werk geen standaardtaal. In België komt werk af en toe nog voor in een officiële naam.

Toelichting

Over het algemeen worden in benamingen van instellingen, instituten en diensten van de Belgische en Nederlandse overheden termen als rijksdienst, rijksinstituut of rijksbureau gehanteerd.

(1) In de Belgische sociale zekerheid neemt de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid een centrale plaats in.

(2) Voor informatie over de bescherming van belangrijke monumenten kunt u terecht bij de Rijksdienst voor de Monumentenzorg.

In België komt ook werk nog af en toe voor in benamingen van semi-overheidsorganen. Het gaat daarbij vaak om de verouderde namen van instellingen, die tegenwoordig een nieuwe naam hebben gekregen.

(3) Het Nationaal Werk voor Oorlogsinvaliden werd in 1981 omgevormd tot het Nationaal Instituut voor Oorlogsinvaliden, Oud-strijders en Oorlogsslachtoffers.

(4) Het Nationaal Werk voor Kinderwelzijn is de voorganger van Kind en Gezin, dat pas in 1987 werd opgericht.

In andere namen, bijvoorbeeld Belgisch Werk tegen Kanker, is werk synoniem voor vereniging of fonds. Zulke namen komen nog maar zelden voor. Bovendien wordt werk tegenwoordig ook niet meer gebruikt bij het oprichten van een nieuwe vereniging.

(5) Het ingezamelde geld komt ten goede aan het Belgisch Werk tegen Kanker.

(6) Hij heeft een medaille gekregen van het Nationaal Werk van Hulpverlening aan de Wezen van de Slachtoffers van Daden van Moed en Zelfopoffering.

(7) De Nationale Vereniging van Beroepsfotografen vertegenwoordigt de beroepsfotografen uit de verschillende sectoren van de fotografie.

Zie ook

Werken / werk

Naslagwerken

 

werk

dienst

Grote Van Dale (2005)

[in deze betekenis niet opgenomen]

5 (…) geheel van de werkzaamheden die voor, resp. door een openbare instelling verricht worden

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

[in deze betekenis niet opgenomen]

3 (…) werkzaamheden die voor, resp. door een openbare instelling verricht worden

Verschueren (1996)

[in deze betekenis niet opgenomen]

4.a. werkzaamheden ten behoeve van een openbare instelling

Koenen (2006)

[in deze betekenis niet opgenomen]

4 (werkzaamheden ve) al of niet openbare instelling

Kramers (2000)

[in deze betekenis niet opgenomen]

2 overheidsinstelling

Correct Taalgebruik (2006), p. 313

In diverse benamingen van semi-overheidsbedrijven in België wordt het gallicisme 'werk' ten onrechte gebruikt ('Nationaal Werk van Oorlogsinvaliden', 'Koninklijk Werk voor Volkstuinen'). Het gaat daarbij om instellingen, instituten, diensten, die eventueel Rijksdienst, Rijksinstituut, Rijksbureau, Koninklijk instituut kunnen worden genoemd.

[in deze betekenis niet opgenomen]

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 318

[bij werk, wordt afgekeurd] de -en van de commissie, de werkzaamheden (...) - voor kinderzorg, vereniging voor; het – voor, tegen kanker, de vereniging voor kankerbestrijding; sociale -en, instelling voor weldadigheid, maatschappelijke instelling

[in deze betekenis niet opgenomen]

Sociaalrechtelijk woordenboek (1977)

[in deze betekenis niet opgenomen]

3. Aanduiding voor bepaalde al dan niet zelfstandige onderdelen van het overheidsapparaat, van een bedrijf of van een instelling, b.v. de dienst van de arbeidsinspectie, de arbeidsgeneeskundige dienst, de vleeskeuringsdienst, de keuringsdienst van waren.