Taaladvies.net
Verscheidene / verschillende
Vraag
Is verschillende in de volgende zin juist gebruikt: De dichter las verschillende gedichten voor uit zijn laatste bundel?
Antwoord
Ja. In de betekenis 'een stuk of wat', 'enkele' kunnen tegenwoordig zowel verschillende als verscheidene worden gebruikt.
Toelichting
De woordenboeken vermelden bij verschillend betekenissen als 'onderling afwijkend', 'afwijkend van andere zaken of personen'. Bijvoorbeeld in:
(1) Er bestaan drie verschillende versies van dat gedicht.
(2) Hij heeft twee heel verschillende dichtbundels gepubliceerd.
Verscheiden heeft volgens de woordenboeken de betekenis 'betrekkelijk veel', 'een aantal', 'een stuk of wat'. Bijvoorbeeld in:
(3) Hij heeft verscheidene dichtbundels gepubliceerd.
(4) Verscheidene mensen probeerden zonder kaartje het stadion binnen te komen.
In de betekenis 'een aantal' wordt volgens de woordenboeken ook verschillende gebruikt. Sommige taalgebruikers gebruiken verschillende echter alleen in de eerstgenoemde betekenis, namelijk als de nadruk ligt op de onderlinge verschillen.
Zie ook
Meerdere / verschillende
Veel / vele vragen
Zogenoemd / zogenaamd
Naslagwerken
Taal en tekst (1988), p. 150
|
verscheiden |
verschillend |
|
| Verschueren (1996) |
1. bn. niet weinig van verschillende soort: verscheiden zaken, syn. allerhande 2.onbep. telw. Uitbr. tamelijk veel: verscheidene miljoenen schade. Syn. enig |
1. bn. en bw. ongelijk, afwijkend: verschillende meningen; daar wordt verschillend over geoordeeld; een verschillende lezing of variant. 2. onbep. telw. velerlei, vele, oorspr. van elkaar afwijkend: er zijn verschillende verklaringen mogelijk. Syn. allerhande |
| Grote Van Dale (2005) |
verscheiden (bn.) verschillend, anders: er bestaan drie verscheiden(e) soorten van dit gewas; zij zijn onderling zeer verscheiden verscheidene (onbep. vnw.), (form.) betrekkelijk veel of vele, betrekkelijk talrijke: ik heb hem verscheidene malen gesproken; verscheidene mensen hebben het gezien; er bestaan verscheidene soorten van wilgen. |
verschillend (bn.) 1. onderling afwijkend, syn. onderscheiden, ongelijk: dieren van verschillend ras; die organen hebben ieder een verschillende taak; verschillende lezingen omtrent iets; hierover wordt verschillend gesproken, gedacht; boeken verschillend inbinden; sommen verschillend oplossen; (pleon.) in 45 verschillende soorten; 2. afwijkend van andere(n) of van zichzelf: dat is erg verschillend nu eens zus en dan weer zo. verschillende (onbep. vnw.), 1. (inform.) nogal wat, syn. enige: aan dat boek ontbreken verschillende bladen; 2. verscheidene (in formeel taalgebruik alleen gebruikelijk als er werkelijk sprake is van een verschil): op de tafel lagen verschillende zaken, enige zaken van uiteenlopende soort. |
| Kramers (1996) |
bn telw vrij veel |
I. bn bijw onderscheiden; afwijkend: verschillend oordelen over iets; II onbep vnw tamelijk veel, velerlei: verschillende personen lieten verstek gaan |
| Van Dale Handwoordenboek (1996) |
verscheiden
verscheiden |
verschillend
verschillend |
| Wolters-Koenen (1996) |
bn, telw vele; meer dan één, een aantal, verschillende: er zijn verscheidene soorten van grassen; verscheidene mensen |
I bn, bw onderscheiden, van elkaar: er wordt verschillend hierover geoordeeld; II onbep hoofdtelw verscheiden: verschillende mensen verlieten de zaal een paar, een aantal |
| ANS (1997), p. 370-371 |
Het onbepaald voornaamwoord verscheidene wordt niet-zelfstandig gebruikt met meervoudige substantieven of zelfstandig met het kwantitatieve er. Het wordt meer in geschreven dan in gesproken taal gebruikt. |
Het onbepaald voornaamwoord verschillende wordt op dezelfde manier gebruikt als verscheidene, maar het is ook in gesproken taal gewoon. (...) Behalve het onbepaald voornaamwoord verschillende bestaat er ook een adjectief verschillend dat -niet van dezelfde soort betekent. |
| Prisma Stijlboek (1993), p. 256 |
1 een stuk of wat, nogal wat: Ik heb hem verscheidene keren ontmoet; 2 verschillend, anders: Er bestaan drie heel verscheiden uitvoeringen van deze symfonie. |
ongelijk, onderling afwijkend: Deze drie uitvoeringen zijn heel verschillend. Opm.: Doordat verscheiden ook in de bet. verschillend = anders gebruikt kan worden, denkt men wel dat het omgekeerde ook mogelijk is en dat men verschillend in de eerste bet. van verscheiden = een stuk of wat, nogal wat kan gebruiken. Dat is fout. Dus: Er ontbraken [verschillende] boeken i.p.v. verscheidene. [Wat tussen rechte haken staat, is onjuist, verwerpelijk, fout.] |
| Schrijfwijzer (1995), p. 91 |
Verscheidene betekent 'een stuk of wat'. |
Bij verschillende ligt het accent eerder op de onderlinge verschillen, 'diverse'. |
