Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Vergelijken bij / met

Vraag

Is het vergelijken bij of vergelijken met?

Antwoord

Het is vergelijken met.

Toelichting

Bij vergelijken gebruiken we het voorzetsel met. Het gebruik van bij is verouderd. Voorbeelden:

(1) We kunnen de resultaten van beide jaren niet met elkaar vergelijken.

(2) Deze ontwikkeling blijkt wel duidelijk als we de resultaten van ons bedrijf vergelijken met die van de concurrentie.

Volgens het Prisma Stijlboek, de Taalwijzer en Verschueren zijn zowel bij als met mogelijk. Correct Taalgebruik en de Grote Van Dale geven de voorkeur aan met, omdat bij verouderd is. In de Voorzetselwijzer, het handwoordenboek van Van Dale, Wolters-Koenen, Kramers en Woordenboek correct taalgebruik wordt het voorzetsel bij zelfs niet vermeld. De ABN-gids verwerpt het voorzetsel bij.

Zie ook

Bestaan in / uit
Bezwijken aan / onder
Dateren van / uit
Reppen van / over
Slagen in / voor
Sturen aan / naar
Vergeleken bij / met
Waarschuwen voor / tegen

Naslagwerken

vergelijken

Grote Van Dale (2005)

1 naast elkaar stellen, in verband met elkaar beschouwen om overeenstemming of verschil vast te stellen tussen de betrokken personen, zaken, toestanden, grootheden enz.: een vertaling met het origineel vergelijken (...) bij hem vergeleken is hij nog maar een kind (...) 2 door middel van het genoemde beeld uitdrukken, toelichten, voorstellen: iets of iem. vergelijken met -, (veroud.) iets of iemand vergelijken bij -

Van Dale Handwoordenboek (1996)

een vertaling met het oorspronkelijk (...) de ouderdom met, bij de winter

Verschueren (1996)

1. het gelijke of ongelijke opsporen in, naast elkaar beschouwen: twee dingen met elkaar -. 2. gelijkenis, overeenkomst vinden tussen: men vergelijkt het leven bij of met een bloem. 3. Op gelijke voet stellen: die producten zijn niet met elkaar te -.

Wolters-Koenen (1996)

1 naast elkaar plaatsen om te kunnen oordelen over overeenstemming en verscheidenheid: twee dingen met elkaar ; 2 door een beeld verduidelijken: men vergelijkt het leven met een bloem

Kramers (1996)

1 naast elkaar bekijken: twee dingen met elkaar ; 2 gelijkenis opmerken of vaststellen: hij vergeleek haar met een engel.

Prisma Voorzetsels (2005) , p. 235

op overeenkomsten en verschillen onderzoeken, met met (iem., iets)

Prisma Stijlboek (1993) , p. 252

vergelijken met zegt men, wanneer men tussen twee personen of zaken punten van verschil en/of overeenkomst wil vaststellen (...) vergelijken bij zegt men, wanneer men iets door het beeld van iets anders wil verduidelijken

Woordenboek correct taalgebruik (1994) , p. 324

- aan, met. (Maar: vergeleken met of bij.)

Correct Taalgebruik (1997) , p. 222

Bij de infinitief vergelijken gebruiken we het voorzetsel met. Het gebruik van bij is verouderd.

Taalwijzer (1998) , p. 344

Apeldoorn houdt nog vast aan het onderscheid: vergelijken met (= naast elkaar plaatsen om te oordelen over overeenstemming en verschil) en vergelijken bij (= door een beeld verduidelijken). In modern Nederlands worden bij en met door elkaar gebruikt, zoals ook Penninckx, Verschueren en Koenen 2 terecht opmerken.

ABN-gids (1996) , p. 335

met; alleen bij het vd een enkele keer bij, maar vooral ook met