Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Tewerkstelling / werkgelegenheid

Vraag

Wat is het verschil tussen tewerkstelling en werkgelegenheid?

Antwoord

In de standaardtaal in het hele taalgebied heeft tewerkstelling de betekenis 'het geven van werk (aan iemand)', werkgelegenheid betekent 'het geheel van mogelijkheden om arbeidskrachten aan het werk te zetten'. In de standaardtaal in België wordt tewerkstelling ook als synoniem voor werkgelegenheid gebruikt. In Nederland komt die tweede betekenis van tewerkstelling niet voor.

Toelichting

Werkgelegenheid is de gelegenheid om te werken of het geheel van mogelijkheden in een land of streek om mensen aan het werk te zetten.

(1) De werkgelegenheid in Noord-Brabant is spectaculair toegenomen.

Het werkwoord tewerkstellen betekent in de standaardtaal in het hele taalgebied: '(iemand) geregeld werk geven, aan het werk zetten'. Vaak zit er iets van een verplichting in de betekenis van tewerkstellen. Na tewerkstellen kan een verbinding met als... volgen, die aangeeft in welke functie iemand aan het werk wordt gezet. Hetzelfde geldt, mutatis mutandis, voor het van tewerkstellen afgeleide zelfstandig naamwoord tewerkstelling.

(2) Hij werd tewerkgesteld als loodgieter.

(3) De gedwongen tewerkstelling van gedeporteerden als spoorwegarbeiders werd door de internationale gemeenschap aan de kaak gesteld.

Een overeenkomstig betekenisverschil bestaat er tussen de samenstellingen werkgelegenheidsbeleid 'een beleid om iedereen in staat te stellen werk te verrichten' en tewerkstellingsbeleid 'een beleid om werklozen aan het werk te zetten'.

In de standaardtaal in België heeft tewerkstelling nog een tweede betekenis, namelijk als synoniem van werkgelegenheid. Dit gebruik van tewerkstelling komt in Nederland niet voor.

(4) De tewerkstelling is de topprioriteit van deze regering. [standaardtaal in België]

Naslagwerken

 

tewerkstelling

werkgelegenheid

Grote Van Dale (2005)

2 (Belg.N.) werkgelegenheid

2 het geheel van mogelijkheden (in een land, een streek, een bedrijfstak) om arbeidskrachten te werk te stellen

Van Dale Hedendaags Nederlands (2002)

2 (Belg.) werkgelegenheid

1 het geheel aan mogelijkheden om arbeidskrachten te werk te stellen (…) syn. tewerkstelling

Verschueren (1996)

[in deze betekenis niet opgenomen]

mogelijkheid tot werken in een bedrijf, streek of land

Koenen (2006)

het tewerkstellen: (Belg) ministerie van Tewerkstelling en Arbeid

mogelijkheid tot betaald werk in een bep. land, gebied enz.

Kramers (2000)

het tewerkstellen

omstandigheid dat er vacante werkplaatsen zijn

Correct Taalgebruik (2006), p. 250

In de economische en politieke sfeer bestaat een duidelijk onderscheid tussen tewerkstelling en werkgelegenheid.

Tewerkstelling betekent: werk geven, aan het werk zetten. Het gaat daarbij altijd om een concreet begrip: iemand krijgt de opdracht om een bepaald werk uit te voeren. (…)

Het economische begrip werkgelegenheid duidt daarentegen het geheel van mogelijkheden aan om werk te verrichten. (…)

Dat het woord werkgelegenheid in België onvoldoende bekend is en daarentegen tewerkstelling ten onrechte in de betekenis van werkgelegenheid wordt gebruikt, komt o.m. doordat de benaming van het desbetreffende ministerie onjuist is.

-

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 272

ministerie van -, werkgelegenheid – wel: de – van langdurig werklozen (= het aan het werk zetten)

-

Taalwijzer (1998), p. 319, 377

niet te verwarren met *werkgelegenheid; tewerkstellen betekent: 'Werk geven, aan het werk zetten. Het gaat daarbij altijd om een concreet begrip: iem. krijgt de opdracht om een bepaald werk uit te voeren' (Penninckx, p 199.)

Niet te verwarren met * tewerkstelling; werkgelegenheid duidt het geheel van mogelijkheden aan om werk te verrichten

Stijlboek VRT (2003), p. 237, 270

[bij tewerkstelling/werkgelegenheid] Tewerkstelling betekent: letterlijk iemand werk geven, (gedwongen) aan het werk zetten, de opdracht geven bepaalde arbeidsprestaties te leveren. (…)

 

[bij werkgelegenheid/tewerkstelling] (…) Werkgelegenheid betekent: het aantal banen, het geheel van mogelijkheden om werk te verrichten, om door te werken aan de kost te komen.

Sociaalrechtelijk woordenboek (1977)

[bij tewerkstelling/tewerkstellen] Iemand daadwerkelijk arbeid doen verrichten ingevolge een dienstbetrekking, hetzij in het bedrijfsleven of in overheidsdienst, hetzij op werken ter bestrijding van werkloosheid.

Geheel van arbeidsplaatsen in een bepaald land, in een bepaalde streek of in een bepaalde bedrijfstak.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

in België ook: werkgelegenheid

-