Officiële spelling Nederlandse Taalunie

SJ / S.J. / sj / s.j.

Vraag

Hoe schrijf je de afkortingen van religieuze instituten die aan namen worden toegevoegd; met hoofdletters of met kleine letters en zonder of met puntjes?

Antwoord

Wij raden aan dergelijke afkortingen met kleine letters en met puntjes te schrijven, bijvoorbeeld: pater Pieter de Hond, s.j.

Toelichting

Afkortingen van religieuze orden en congregaties binnen de Rooms-Katholieke Kerk worden achter de naam geplaatst, meestal voorafgegaan door een komma; bijvoorbeeld: pater dr. Albertus de Groot, o.p. Enkele voorbeelden van deze afkortingen:

o.carth. Ordinis Carthusianorum = 'van de orde der kartuizers'
o.c.(d.) Ordinis Carmelitarum (Discalceatorum) = 'van de orde der (ongeschoeide) karmelieten'
o.c.s.o. Ordinis Cisterciensium Strictoris Observantiae = 'van de orde van de cisterciënzers van de strikte observantie (of strenge onthouding)' (trappisten)
o.f.m. Ordinis Fratrum Minorum = 'van de orde der minderbroeders' (franciscanen)
o.f.m.cap. Ordinis Fratrum Minorum Capuccinorum = 'van de orde der minderbroeders kapucijnen' (kapucijnen)
o.p. Ordinis Praedicatorum = 'van de orde der predikheren' (dominicanen)
o.praem. Ordinis Praemonstratensium = 'van de orde der premonstratenzers' (norbertijnen)
o.s.a. Ordinis Sancti Augustini = 'van de orde van de heilige Augustinus' (augustijnen)
o.s.b. Ordinis Sancti Benedicti = 'van de orde van de heilige Benedictus' (benedictijnen)
o.s.c. Ordinis (Canonicorum Regularium) Sanctae Crucis = 'van de orde (van de reguliere kanunniken) van het Heilige Kruis' (kruisheren)
o.s.cl. Ordinis Sanctae Clarae = 'van de orde van de heilige Clara' (clarissen)
o.s.m. Ordinis Servorum Mariae = 'van de orde van de dienaren van Maria' (maristen)
o.s.r. Ordinis Sanctissimi Redemptoris = 'van de orde der redemptoristen'
s.c.j. (Congregatio) Sacerdotum a (Sacro) Corde Jesu = 'congregatie van priesters van het H. Hart van Jezus'
s.d.b. salesianen van Don Bosco
s.j. Societatis Jesu = 'van de orde van Jezus' (jezuïeten)
s.o.cist. Sacri Ordinis Cisterciensis = 'van de heilige orde der cisterciënzers'

 

Het is aan te raden om deze afkortingen met kleine letters te schrijven als ze achter een naam staan, omdat het dan om Latijnse genitiefvormen gaat. De betekenis is 'van de orde van …'. De afkortingen van kloosterordes worden wel met hoofdletters geschreven als ze verwijzen naar de naam van de orde op zich. Vergelijk voorbeelden (1) en (2).

(1)  F. Smeets, s.j. heeft pas op latere leeftijd voor het religieuze leven gekozen. (Societatis Jesu, van de jezuïetenorde)

(2)  Onder de regering van João III is ook de Portugese inquisitie ingesteld, en is de S.J. naar Portugal gekomen. (Societas Jesu, de jezuïetenorde)

Het is ook raadzaam om deze afkortingen in ieder geval met puntjes te schrijven, aangezien de schrijfwijze zonder puntjes tot heel ondoorzichtige afkortingen kan leiden, bijvoorbeeld ofmcap in plaats van o.f.m.cap.

De komma voor de afkorting is overigens niet verplicht; de schrijfwijze zonder komma komt ook wel voor.

Zie ook

Afkortingen (Leidraad 17)
Initiaalwoorden en letterwoorden (Leidraad 17.3)
Afkortingen: gebruik (algemeen)

Bronnen

Pius-almanak. Jaarboek katholiek Nederland 110, Houten, Bohn Stafleu Van Loghum, 1998, p. 239

Naslagwerken

Grote Van Dale (2005)