Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Zo optimaal mogelijk / optimaal / zo goed mogelijk

Vraag

Is de formulering zo optimaal mogelijk correct?

Antwoord

Het is niet duidelijk of we zo optimaal mogelijk wel of niet tot de standaardtaal kunnen rekenen. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn in elk geval optimaal en zo goed mogelijk.

Toelichting

Het woord optimaal (van het Latijnse bijvoeglijk naamwoord optimus, 'best') betekent 'zo goed mogelijk', 'gunstigst', 'best'. Een optimale prestatie is de maximaal haalbare prestatie, een optimaal resultaat is het best denkbare resultaat.

(1) In optimale omstandigheden zou ze een gouden medaille kunnen behalen.

Steeds vaker wordt ook de formulering zo optimaal mogelijk gebruikt. Volgens de woordenboeken wordt optimaal dan in verzwakte betekenis ('goed') gebruikt. Toch is er een niet te verwaarlozen groep taalgebruikers die een dergelijk gebruik van optimaal afkeurt. Het is daarom vooralsnog niet duidelijk of zo optimaal mogelijk tot de standaardtaal gerekend kan worden. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn in elk geval optimaal en zo goed mogelijk.

(2a) De stad levert inspanningen om het dagelijks verkeer van en naar de werkplek zo optimaal mogelijk te laten verlopen. (status onduidelijk)

(2b) De stad levert inspanningen om het dagelijks verkeer van en naar de werkplek optimaal te laten verlopen.

(2c) De stad levert inspanningen om het dagelijks verkeer van en naar de werkplek zo goed mogelijk te laten verlopen.

Van optimaal worden ook steeds vaker de vergrotende trap (optimaler) en overtreffende trap (meest optimaal) gebruikt. Ook van dat gebruik is niet duidelijk of het tot de standaardtaal gerekend kan worden. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn in elk geval beter, het best, gunstiger, het gunstigst.

(3a) We moeten streven naar een optimaler gebruik van het bestaande spoorwegennet. (status onduidelijk)

(3b) We moeten streven naar een beter gebruik van het bestaande spoorwegennet.

(4a) Het meest optimaal voor het lichaam is regelmatige, niet extreme inspanning. (status onduidelijk)

(4b) Het gunstigst voor het lichaam is regelmatige, niet extreme inspanning.

Zie ook

Meer favoriet, meest favoriet / favoriet
Uniek, unieker, uniekst

Bronnen

Onze Taal. Zo optimaal mogelijk? Geraadpleegd op 19 maart 2009 via http://www.onzetaal.nl/taaladvies/advies/zo-optimaal-mogelijk.

Hendrickx, R. Optimaal (zo – mogelijk). Geraadpleegd op 19 maart 2009 via http://www.vrt.be/taal/optimaal-zo-mogelijk.

Naslagwerken

 

optimaal

Grote Van Dale (2005)

1 gunstigst; - hoogst, sterkst (…) 2 zo goed mogelijk (…) 3 (in zwakkere opvatting) goed: zo optimaal mogelijk

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 hoogst, sterkst, meest gunstig, hyperoniem goed

Verschueren (1996)

1. Eig. gunstigst voordeligst, zo goed mogelijk: de …male waarde. 2. (…) Verzw. goed, gunstig, voordelig: een zo – mogelijke waarde.

Koenen (2006)

bn, bw uiterst, hoogst, gunstigst: daarmee leverde hij een –male prestatie; ~ beveiligd

Kramers (2000)

bn 1 hoogst, uiterst; 2 zo goed, hoog, gunstig mogelijk: optimale voorwaarden

Taalwijzer (2000), p. 248

betekent: zo goed, hoog, gunstig mogelijk; maar deze betekenis is afgezwakt tot gewoon: goed. Een wending als zo optimaal mogelijk is dus niet echt fout.

Stijlboek NRC Handelsblad (2000), p. 213

“De meest optimale oplossing” is dubbelop. Optimaal kent geen overtreffende trap, evenmin als essentieel, ideaal, ultiem en uniek.