Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Onophoudelijk / zonder ophouden

Vraag

Zijn onophoudelijk en zonder ophouden synoniemen?

Antwoord

Onophoudelijk en zonder ophouden hebben dezelfde basisbetekenis, namelijk 'gedurig, aanhoudend, voortdurend'.

Toch ontwikkelde er zich geleidelijk aan een licht betekenisverschil tussen beide: onophoudelijk kreeg namelijk een meer algemene, figuurlijke betekenis ('heel erg', 'almaar'), terwijl zonder ophouden alleen letterlijk te interpreteren bleef.

Toelichting

Volgens Van Dale betekent onophoudelijk: 'zonder ophouden voortgaand, aanhoudend'. Zonder ophouden betekent volgens Van Dale eveneens: 'gedurig, aanhoudend'.

Plaatsen we onophoudelijk en zonder ophouden in een voorbeeldzin, dan voelen sommige taalgebruikers toch een betekenisverschil. Zo kun je wel zeggen: De Volkskrant heeft onophoudelijk kritiek op Brinkman (frequent) en maar moeilijk: De Volkskrant heeft zonder ophouden kritiek op Brinkman. Het laatste zou betekenen dat de krant niets anders doet dan op Brinkman kritiek hebben.

Naslagwerken

Grote Van Dale (2005)