Taaladvies.net
Online verbinding / online-verbinding / onlineverbinding
Vraag
Welke spelling is correct: online verbinding, online-verbinding of onlineverbinding?
Antwoord
Volgens de Woordenlijst (2005) is onlineverbinding de correcte spelling. Om de leesbaarheid te bevorderen, kan ook een extra koppelteken worden toegevoegd: online-verbinding. De schrijfwijze online verbinding is evenwel ook verdedigbaar.
Toelichting
Over de status van combinaties met online is er onduidelijkheid. In de Woordenlijst wordt onlineverbinding beschouwd als een drieledige samenstelling van (on + line) + verbinding. Zulke samenstellingen schrijven we in de regel aaneen. Vergelijk bijvoorbeeld met outdoorkleding ((out + door) + kleding). Het deel online fungeert in deze combinatie als een bijwoord. De hoofdklemtoon ligt op online. Het online-zijn is dan te beschouwen als een vaste eigenschap van het zelfstandig naamwoord dat erop volgt.
(1) Ik heb contact gehad met de onlineredactie.
(2) Er is een e-mailachterstand omdat onze onlinemedewerker deze week ziek is.
(3) De onlineservice van het bedrijf is tijdelijk niet beschikbaar.
Sommige naslagwerken beschouwen online als een bijvoeglijk naamwoord. In combinatie met een zelfstandig naamwoord schrijven we bijvoeglijke naamwoorden in de regel los. Combinaties als online verbinding en online catalogus zijn vergelijkbaar met trendy kleding en belangrijk bericht. Beide woorden krijgen een hoofdklemtoon. Als bijvoeglijk naamwoord geeft online een toevallige eigenschap van het zelfstandig naamwoord dat erop volgt.
(4) Heb jij het online lesmateriaal gevonden?
(5) Hoe noem je een online praatje waarbij je via een site communiceert?
(6) Recent werden vijf online debatten gevoerd over het nut van de sociale zekerheid.
Hoewel de schrijfwijze in twee woorden niet expliciet in de Woordenlijst genoemd wordt, is die in veel gevallen ook verdedigbaar. Klemtoon (één of twee hoofdklemtonen?) en betekenis (vaste of toevallige eigenschap) zijn criteria die de schrijfwijze mee kunnen helpen bepalen, al zijn ze niet altijd gemakkelijk toepasbaar.
In de praktijk is er een sterke tendens om bij langere en minder gebruikelijke combinaties online los te schrijven: online verjaardagskalender, online vertaalwoordenboeken, online wiskunde-oefeningen, online computerwinkel. Ook in combinaties met een ander bijvoeglijk naamwoord wordt online gewoonlijk los geschreven: online Arabische woordenboeken.
Bijzonderheid
Als bijwoordelijke bepaling bij een werkwoord wordt het bijwoord online altijd los geschreven.
(7) Je kunt onze spelletjes ook online spelen.
(8) Weet jij of die gedichten ook online staan?
Zie ook
Engelse samenstellingen en woordgroepen aaneen of los (Leidraad 12.1)
Woordgroep in samenstelling (Leidraad 6.7)
Burn(-)out(-)syndroom
Fulltime, fullspeed
Fulltime medewerker / fulltime-medewerker / fulltimemedewerker
Homepageaanvraag / homepage-aanvraag
Human(-)resources(-)management
In-companytraining / incompanytraining
Marketingmanager, managing director
Walking dinner / walkingdinner
Naslagwerken
Woordenlijst (2005); Technische Handleiding (2009), p. 24, 98-99
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring
