U bent hier: taalunieversum » taaladvies

Motivatie / motivering

Antwoord

Voor een deel zijn motivatie en motivering synoniemen: beide betekenen 'het motiveren'. Alleen motivatie kan betekenen: 'aanmoediging, stimulans'; alleen motivering kan betekenen: 'argument, (beweeg)reden'.

Toelichting

Motivatie en motivering komen naast elkaar voor; hun algemene betekenis is vergelijkbaar, maar in bepaalde betekenissen kan alleen een van beide gebruikt worden.

De algemene betekenis van motivatie en motivering is: 'het motiveren', dat wil zeggen het aangeven van motieven of het aanmoedigen om iets te doen. Twee specifieke betekenissen van motivatie zijn: 'bereidheid tot doelgericht gedrag', en (in de psychologie) 'het geheel van factoren die iemands gedrag bepalen'. Een specifieke betekenis van motivering is: 'datgene waarmee men iets motiveert, argument, reden, beweeggrond'. Voorbeelden:

(1) De motivatie van de spelers is gering.

(2) De rechter ging met name in op de motivatie die het gedrag van de verdachte kon verklaren.

(3) Welke motivering had de politicus voor het indienen van een wetsvoorstel?

(4) Onderzoek naar koopgedrag wordt wel motiveringsonderzoek genoemd.

Niet goed is dus:

(5) Zij gaf een zwakke motivatie voor haar besluit. (= 'reden, argumentatie')

(6) De motivering van de spelers is gering. (= 'inspiratie')

Bijzonderheid

Er bestaan meer woorden die afgeleid zijn van een werkwoord op -eren, en waarbij zowel een zelfstandig naamwoord op -atie als een zelfstandig naamwoord op -ering voorkomt: differentiëring/differentiatie, industrialisering/industrialisatie. Soms bestaat een geografisch verschil in voorkeur: in België zouden vormen op -atie gemakkelijker worden gebezigd (bijv. constatatie i.p.v. constatering). Verder bestaat er soms ook een betekenisverschil tussen de paren: delegering/delegatie, notering/notatie; situering/situatie. Soms ook is er sprake van een verschil in gevoelswaarde, zoals bij redenatie/redenering.

Naslagwerken

ANS (1997), p. 678-679; Kramers (1996); Grote Van Dale (2005); Verschueren (1996); Taalbaak 50.1