Taaladvies.net
Middels / door middel van
Vraag
Is het correct om middels te gebruiken in een zin als de veer wordt middels de trekhaak gespannen?
Antwoord
Nee. Middels is geen standaardtaal en kan eenvoudig worden vermeden door in plaats daarvan bijvoorbeeld de voorzetseluitdrukking door middel van of het voorzetsel met te gebruiken.
Toelichting
Middels is in de 19e eeuw gevormd naar het model van het Duitse mittels. Het werd en wordt beschouwd als germanisme; het gebruik ervan stuit nog steeds op verzet. De woordenboeken en de taaladviesboeken zijn het er niet over eens: in het Spectrum woordenboek wordt middels een germanisme genoemd, in de Grote Van Dale, de Grote Koenen en Verschueren wordt alleen aangegeven dat het gaat om een ontlening aan het Duits, in het handwoordenboek van Van Dale krijgt het woord het label 'formeel', maar in andere woordenboeken wordt geen label gegeven.
Wij adviseren middels te vermijden; dit is niet moeilijk aangezien er verschillende correcte Nederlandse voorzetseluitdrukkingen met de bedoelde betekenis bestaan: door middel van, met behulp van.
Zie ook
Bij / door middel van
Midden (voorzetsel)
Naslagwerken
Grote Van Dale (2005); Van Dale Handwoordenboek (1996); Grote Koenen (1986); Verschueren (1996); Spectrum woordenboek (1994)
|
Schrijfwijzer (1995), p. 139-140 |
Barbarismen zijn woordvormingen of uitdrukkingen die in strijd zijn met regels die in onze taal gelden. Barbarismen ontstaan wanneer men iets te letterlijk in het Nederlands vertaalt. (...) middels een hoge subsidie (...) Wij schrijven (...) (in dit geval) met behulp van. |
|
Taalbaak 81.5 |
middels Germanisme (vergelijk mittels). Alternatief: door middel van of (nog beter) via. |
|
Prisma Stijlboek (1993), p. 173 |
[middels] germ. (mittels), Ned. door middel van, met behulp van. |
|
germanismen Aan het Duits ontleende woorden die lijken op Nederlandse, maar dat niet zijn: 'middels', moet zijn: door middel van |
|
|
ABN-gids (1996), p. 235 |
middels [is onjuist, het moet zijn]:door, door middel van |
|
Leenwoordenboek (1996), p. 12, 240 |
In deze eeuw hebben vooral Duitse leenwoorden sterke weerstand opgeroepen, en woorden als middels (...) krijgen dan ook vaak in woordenboeken het label '(verfoeilijk) germanisme'. Puristen (...) komen al decennia lang in het geweer tegen (...) middels. Toch kun je deze woorden dagelijks in de krant lezen. |
|
middels: (oorspr. germ., thans alg. aanv. voor:) door middel van, met behulp van, door tussenkomst van. |
|
|
Taalwijzer (1998), p. 215 |
middels is thans volledig ingeburgerd in de betekenis van door (be)middel(ing) van, met behulp van. |
