Mate (in min of meerdere - / in meer of mindere - / in meerdere of mindere -)

Antwoord

De min of meer vaste verbinding luidt eigenlijk in meerdere of mindere mate, maar in meer of mindere mate is tegenwoordig gebruikelijker. Het gebruik van in min of meerdere mate is niet aan te bevelen.

Toelichting

Het bijvoeglijk naamwoord meerder is oorspronkelijk een opnieuw gevormde vergrotende trap van meer, dat zelf al een vergrotende trap is. In de betekenis 'groter, belangrijker' wordt meerder in het hedendaags Nederlands vrijwel uitsluitend gebruikt in de uitdrukking in meerdere mate. Vergelijkbaar is de uitdrukking met het bijvoeglijk naamwoord minder (vergrotende trap van min = 'weinig') in de betekenis 'kleiner, geringer'. Om een tegenstelling uit te drukken worden de uitdrukkingen in meerdere mate en in mindere mate vaak gecombineerd en samengetrokken tot in meerdere of mindere mate.

Tegenwoordig wordt in deze uitdrukking in plaats van meerdere doorgaans de verkorte en niet te verbuigen vorm meer gebruikt: in meer of mindere mate. Meer kan in dit geval blijkbaar als bijvoeglijk naamwoord worden gebruikt, hoewel dat in in meer mate (vergelijk in hoger(e) mate) niet goed mogelijk is. Aangezien samentrekking van achtervoegsels slechts in een klein aantal gevallen mogelijk is, gaat het hierbij waarschijnlijk niet om de vorm in meer- of mindere mate, waarin -dere is samengetrokken.

Naast in meerdere of mindere mate en in meer of mindere mate komt ook wel eens de uitdrukking in min of meerdere mate voor. Deze vorm moet wel als een contaminatie worden beschouwd van in meer(dere) of mindere mate en min of meer. In deze constructie kan min echter niet worden opgevat als een verkorte vorm van minder. Min kan wel als bijvoeglijk naamwoord voorkomen en kan dan ook worden verbogen, maar niet in deze combinatie; zowel de verbogen vorm (in minne mate) als de onverbogen vorm (in min mate) is uitgesloten. De vorm is dus alleen grammaticaal te ontleden als een samentrekking van het achtervoegsel (-dere): in min- of meerdere mate. Omdat dit type samentrekkingen niet voor iedereen aanvaardbaar is, raden wij het gebruik van deze vorm af.

Zie ook

In voege
Meerdere / verschillende
Met name

Naslagwerken