Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Alloceren (uitspraak)

Vraag

Spreken we de c in alloceren uit als een [s] of als een [k]?

Antwoord

We moeten de c hier uitspreken als een [s], ook al komt de uitspraak met [k] wel voor.

Toelichting

De letter c spreken we voor een i of een e altijd uit als een [s], voor een a, een o of een u als een [k] (uitzonderingen zijn scepter en sceptisch).

De uitspraak met een [k] is waarschijnlijk te verklaren uit het feit dat alloceren een werkwoord is dat is afgeleid van het zelfstandig naamwoord allocatie, dat samenhangt met woorden als locatie, lokaal, en dergelijke. Op dezelfde manier hangt publiceren samen met publicatie, medicijn of medicinaal met medicatie. Het gemeenschappelijke deel van die woorden wordt dus soms met een [k] en soms met een [s] uitgesproken.

Als de uitspraak met [k] ook voor een i of e gehandhaafd moet worden, geven we dat aan door de lettercombinatie qu te gebruiken.

Zo kennen we naast woorden als applicatie, confiscatie en dergelijke werkwoordsvormen met qu:

abdiqueren ook: abdiceren
appliqueren
attaqueren
calqueren
choqueren
confisqueren
demarqueren
evoqueren ook: evoceren
expliqueren ook: expliceren

De qu geeft aan dat we een [k] moeten uitspreken, de spelling met een c betekent dat ook de [s]-uitspraak mogelijk is.

We kennen ook een aantal zelfstandige naamwoorden die eindigen op que, uitgesproken als [k]. Bijvoorbeeld: attaque, cheque, claque, plaque, toque.

Het bijvoeglijk naamwoord chic handhaaft in de verbogen vorm de uitspraak met een [k] en wordt daarom niet gespeld als chice, maar als chique.

Zie ook

Acquisiteren / acquireren
Prognotiseren / prognostiseren / pronostikeren / prognosticeren
Publikatie / publicatie
Sceptisch, scepter (uitspraak)
Trucendoos / trukendoos

Naslagwerken

alloceren

Grote Van Dale (2005) [alose)r∂(n)]
Grote Van Dale op cd-rom (2000, 1.0) [alos'er∂(n)]
Grote Koenen (1986) [geen opmerkingen over de uitspraak]
Verschueren (1996) [lemma niet vermeld]