Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Kozijn / neef

Vraag

Is kozijn in de betekenis 'neef' correct?

Antwoord

Nee, kozijn in de betekenis van 'neef' komt voor in de informele spreektaal in België, maar is geen standaardtaal. Standaardtaal is neef.

Toelichting

In de standaardtaal is kozijn een het-woord dat in het Middelnederlands ontleend is aan het Noord-Franse cassin (Oudfrans chassin = 'raam'). Een kozijn betekent 'de door het raamwerk omsloten opening' of 'het houten raamwerk waarin een deur of raam wordt aangebracht'.

(1) We hebben de raamkozijnen groen geverfd.

(2) Er staat een man in het kozijn.

In België komt kozijn ook voor in de betekenis 'neef'. Het is een de-woord en werd ontleend aan het Franse cousin, dat 'zoon van oom of tante' betekent. Kozijn wordt in België ook hoofdzakelijk in die betekenis gebruikt.

(3) Mijn vader en zijn kozijn fietsten altijd samen naar school. (in België, geen standaardtaal)

Kozijn in de betekenis 'neef' wordt ook in België niet als standaardtaal beschouwd. In de spreektaal komt het woord nog voor, maar in de schrijftaal wordt het nagenoeg niet gebruikt. Een en ander wijst erop dat het in België als informele spreektaal wordt beschouwd.

Zie ook

Metekind / petekind
Nonkel / oom
Schoonbroer, zwager

Naslagwerken

kozijn neef
Grote Van Dale (2005) (Belg.N., spreekt.) neef, kind van iemands oom of tante

1 zoon van iemands broer of zuster (in betrekking tot hem of haar) (…) 2 zoon van iemands oom of tante (in betrekking tot hem of haar)

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 (Belg., inf.) neef, zoon van iemands oom of tante

1 zoon van iemands broer of zuster, syn. oomzegger 2 zoon van iemands oom of tante, syn. kozijn

Verschueren (1996)

[in deze betekenis niet opgenomen]

1. zoon van broer of zuster (…) Syn. broederszoon of zusterszoon.

2. Uitbr. zoon van oom of tante

Koenen (2006)

[in deze betekenis niet opgenomen]

1 broers- of zusterszoon; 2 ooms- of tanteszoon; 3 afstammeling ve neef of nicht

Kramers (2000)

ZN neef, zoon van iems. oom of tante

zoon van broer of zuster, oom of tante

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 146

[wordt afgekeurd] neef

-

Taalwijzer (1998), p. 225

[bij neef, wordt afgekeurd] niet: kozijn

betekent zowel zoon van iemands broer of zuster als zoon van iemands oom of tante

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

neef, zoon van iemands oom of tante

-