Is kozijn in de betekenis 'neef' correct?
Nee, kozijn in de betekenis van 'neef' komt voor in de informele spreektaal in België, maar is geen standaardtaal.
In de standaardtaal is kozijn een het-woord dat in het Middelnederlands ontleend is aan het Noord-Franse cassin (Oudfrans chassin = 'raam'). Een kozijn betekent 'de door het raamwerk omsloten opening' of 'het houten raamwerk waarin een deur of raam wordt aangebracht'.
(1) We hebben de raamkozijnen groen geverfd.
(2) Er staat een man in het kozijn.
In België bestaat er een ander, homoniem woord kozijn, met als betekenis 'neef'. Dat woord is een de-woord en werd ontleend aan het Franse cousin. Kozijn kan in België zowel 'het kind van broer of zus' als 'het kind van oom of tante' betekenen, hoewel alleen de laatste betekenis overeenkomt met die van het Franse cousin.
(3) De oudste kozijn van mijn vader heet Jurgen. (in België, geen standaardtaal)
Kozijn in de betekenis 'neef' wordt ook in België niet als standaardtaal beschouwd. In de spreektaal komt het woord nog voor, maar in de schrijftaal wordt het nagenoeg niet gebruikt. Een en ander wijst erop dat het in België als informele spreektaal wordt beschouwd.
| kozijn | neef | |
| Grote Van Dale (2005) | (Belg.N., spreekt.) neef, kind van iemands oom of tante | 1 zoon van iemands broer of zuster (in betrekking tot hem of haar) (…) 2 zoon van iemands oom of tante (in betrekking tot hem of haar) |
| Van Dale Hedendaags Nederlands (2002) | 1 (Belg., inf.) neef, zoon van iemands oom of tante | 1 zoon van iemands broer of zuster, syn. oomzegger 2 zoon van iemands oom of tante, syn. kozijn |
| Verschueren (1996) | [in deze betekenis niet opgenomen] |
1. zoon van broer of zuster (…) Syn. broederszoon of zusterszoon. 2. Uitbr. zoon van oom of tante |
| Koenen (1999) | [in deze betekenis niet opgenomen] | 1 broers- of zusterszoon; 2 ooms- of tanteszoon; 3 afstammeling ve neef of nicht |
| Kramers (2000) | ZN neef, zoon van iems. oom of tante | zoon van broer of zuster, oom of tante |
| Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 146 | [wordt afgekeurd] neef | - |
| Taalwijzer (1998), p. 225 | [bij neef, wordt afgekeurd] niet: kozijn | betekent zowel zoon van iemands broer of zuster als zoon van iemands oom of tante |
| Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) | neef, zoon van iemands oom of tante | - |