Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Kaap bereiken, overschrijden (de -)

Vraag

Is de uitdrukking de kaap van x bereiken (of overschrijden) correct?

Antwoord

Ja, die uitdrukking is standaardtaal in België.

Toelichting

Om uit te drukken dat een belangrijke grens of mijlpaal (weergegeven door een bepaald getal of aantal) bereikt of overschreden is, wordt in de standaardtaal in België de uitdrukking de kaap van x bereiken (halen, overschrijden, overtreffen) gebruikt.

(1) De organisatie is blij dat de kaap van 200 inschrijvingen bereikt is. [standaardtaal in België]

(2) Ze heeft net de kaap van 80 kilo overschreden. [standaardtaal in België]

(3) De kaap van 62 deelnemers van de eerste editie moet gehaald worden. [standaardtaal in België]

(4) Toen werd vrij vlot de kaap van 114 deelnemers, het recordaantal van vorig jaar, overtroffen. [standaardtaal in België]

Deze uitdrukking is in Nederland onbekend.

Bijzonderheid

In de zeevaartterminologie is wel de uitdrukking een kaap ronden/halen bekend, die 'om een kaap heen varen' betekent. Die uitdrukking wordt soms weleens overdrachtelijk gebruikt, zoals in het volgende voorbeeld:

(5)   De architect is nog slechts verantwoordelijk voor het ronden van de kaap van de welstandsbehandeling en is verder slechts een esthetisch adviseur.

Naslagwerken

 

kaap bereiken, overschrijden

Grote Van Dale (2005) [bij kaap] 2 (alg.Belg.N.) belangrijke numerieke grens, mijlpaal in de vorm van een belangrijk getal of aantal : de kaap van de 50 (…) halen, bereiken, overschrijden, passeren, ronden

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

[bij kaap] (Belg.) de kaap2 van [de dertig] gepasseerd zijn

Kramers (2000)

[bij kaap] de ~ overschrijden (een bep. hoeveelheid) voorbij zijn, overschrijden, achter de rug hebben

Correct Taalgebruik (2006), p. 126

[bij kaap (de - bereiken / overschrijden), wordt afgekeurd] De letterlijke vertaling van de Franse zegswijze 'franchir le cap, passer le cap, doubler le cap' is in het Nederlands niet gangbaar. Bruikbare wendingen zijn:

-          Hij is de veertig voorbij.

-          Deze mijlpaal hoopt onze vereniging binnenkort te bereiken.

-          De redactie had gehoopt het streefdoel van 40.000 lezers nog voor het einde van het jaar te halen. (…)

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 131

[bij kaap, wordt afgekeurd] de - van het miljard passeren, overschrijden, ronden, de grens van een miljard overschrijden; de – van de 50 overschreden hebben, de 50 voorbij zijn

Taalwijzer (1998), p. 142

[bij grens, wordt afgekeurd] [grens] is gangbaar (naast bijv. mijlpaal e.a., afhankelijk van de context) in wendingen als: de grens van de 50 jaar bereikt hebben, de grens van de 20.000 exemplaren overschrijden (niet: de kaap van; vgl. Fr. le cap de)

Stijlboek VRT (2003), p. 132

[bij kaap] Bruikbaar Nederlands voor: grens, belangrijk moment, mijlpaal.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

[bij kaap] (numerieke) grens, mijlpaal: de kaap van x halen, de kaap van x overschrijden