Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Algemeen (in / over het -)

Vraag

Is er een verschil tussen in het algemeen en over het algemeen?

Antwoord

De betekenis van in het algemeen wordt traditioneel omschreven als: 'in algemene zin, niet in bijzonderheden, in zijn algemeenheid'. Over het algemeen betekent: 'doorgaans, meestal, in de meeste gevallen'. In de praktijk wordt in het algemeen ook gebruikt in de betekenis 'doorgaans, meestal' en over het algemeen in de betekenis 'in algemene zin'. Daar is geen bezwaar tegen.

Toelichting

Traditioneel werd een betekenisonderscheid gemaakt tussen in het algemeen en over het algemeen.

(1) In het algemeen kan men stellen dat deze theorie juist is. ('afgezien van details')

(2) In het algemeen kan men zeggen dat het einde van de Koude Oorlog voor de mensheid een opluchting betekent. ('in algemene zin')

(3) Mensen met een eigen huis zijn over het algemeen tevreden met hun woning. ('doorgaans')

(4) Over het algemeen waren de deelnemers tot nog toe mannen. ('meestal')

Het onderscheid is vrij subtiel en wordt in de praktijk niet strikt toegepast: zowel in het algemeen als over het algemeen is gebruikelijk en correct in de twee betekenissen.

(5) Vegetariërs zijn in het algemeen / over het algemeen gezonde mensen. ('doorgaans, meestal')

(6) We doen weleens gek, maar in het algemeen / over het algemeen wordt hier serieus werk geleverd. ('doorgaans, meestal')

(7) In het algemeen / over het algemeen geldt dat mensen acht uur slaap nodig hebben om goed te kunnen functioneren. ('in zijn algemeenheid')

Zie ook

Door de band (genomen) / door de bank (genomen)
In / op de eerste plaats
Tempo / snelheid (tegen / in / met een -)
Voetlicht (over / voor het -)
Voorwaarden (in / op / onder deze -)
Vorm (onder / in de - van)

Bronnen

VRT.Taalnet. Algemeen (in het - / over het -). Geraadpleegd op 6 februari 2013 via http://www.vrt.be/taal/algemeen-in-het-over-het .

Onze Taal. In het algemeen / over het algemeen. Geraadpleegd 6 februari 2013 via https://onzetaal.nl/taaladvies/advies/in-het-algemeen-over-het-algemeen.

Naslagwerken

 

in het algemeen / over het algemeen

Grote Van Dale (2005)

in het algemeen, als men niet naar de bijzonderheden kijkt (…) over het algemeen a) doorgaans, meestal

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

in, over het algemeen  als de bijzondere gevallen buiten beschouwing blijven; doorgaans, meestal, in de regel

Koenen (2006)

in, over het ~ in de regel

Correct Taalgebruik (2006), p. 22

Let op het verschil tussen in het algemeen: in algemene zin, niet in bijzonderheden, in algemene regel, en over het algemeen, dat daarentegen betekent: doorgaans, meestal, in de meeste gevallen, in zijn  algemeenheid.

- In het algemeen kan men stellen dat deze theorie juist is.

- In het algemeen kan men zeggen dat de pensioenhervorming voor veel jonggepensioneerden weinig betekent.

- Over het algemeen spreekt de bevolking zich gunstig uit over het regeringsbeleid.

- Over het algemeen waren de deelnemers erg tevreden over het verloop van de reis.

Taalwijzer (2000), p. 40

4) In het algemeen = in algemene zin, regel. Over het algemeen = doorgaans, aldus Penninckx. Koenen 2 maakt geen onderscheid tussen beide en beschouwt ze terecht als syn.

Stijlboek VRT (2003), p. 25

In het algemeen betekent: zonder in detail te gaan. Over het algemeen betekent: doorgaans.

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

in het ~ over het geheel; niet in bijzonderheden - over of in het ~ doorgaans, gewoonlijk

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

in het ~ over het geheel; niet in bijzonderheden - over of in het ~ doorgaans, gewoonlijk