U bent hier: taalunieversum » taaladvies

Afneming / afname

Antwoord

Niet helemaal. Beide woorden kunnen 'vermindering' betekenen, maar ze hebben ook specifieke betekenissen. Alleen afname wordt gebruikt als het gaat om aankoop en verkoop; alleen afneming wordt gebruikt voor het afnemen van een verhoor of tentamen.

Toelichting

Van een samengesteld werkwoord met nemen (bijv. aannemen, deelnemen) kunnen zelfstandige naamwoorden worden afgeleid. Die afleiding kan op twee manieren gevormd worden: met -name of met -neming. Voorbeelden: aanname - aanneming, deelname - deelneming, opname - opneming, afname - afneming.

Afname werd vroeger net als de andere varianten op -name als een germanisme beschouwd. Deze vormen zijn nu echter ingeburgerd en geaccepteerd. Soms is zelfs alleen de vorm op -name gebruikelijk, bijvoorbeeld bij overname.

Wel bestaat er vaak betekenisverschil tussen de varianten. Afname en afneming hebben de volgende betekenissen:

Afname

- 'vermindering'

- 'aankoop'

- 'verkoop, afzet'

Afneming

- 'vermindering'

- 'het afnemen van een verhoor of examen'

- 'kruisafneming' (tafereel dat het afnemen van het lichaam van Christus van het kruis voorstelt)

Hoewel beide woorden vermindering kunnen betekenen, ligt afneming in die betekenis soms minder voor de hand dan afname:

(1) Het Planbureau constateert een afname/afneming van het aantal werklozen.

(2) Door de afneming/afname van het onderlinge vertrouwen namen de vijandelijkheden toe.

Zie ook

Afgeleide zelfstandige naamwoorden op -name en -neming (algemeen)
Deelname / deelneming
Aanname

Naslagwerken

Grote Van Dale (2005); WNT; ANS (1997), p. 678; Verschueren (1996)