U bent hier: taalunieversum » taaladvies

Gedaan / voorbij

Antwoord

Nee. Gedaan is niet (meer) gangbaar in sommige zegswijzen die aangeven dat iets voorbij, beëindigd, voltooid is.

Toelichting

Slechts in een bepaald aantal constructies is gedaan gangbaar. Gedaan is niet (meer) gangbaar in de betekenis van 'voorbij, voltooid'. Voorbeelden van zinnen waarin gedaan niet op zijn plaats is:

(1) De vergadering is afgelopen.

(2) Het feest is voorbij.

(3) Het moet nu maar eens uit zijn.

(4) Zij is klaar met haar werk.

(5) De school is uit.

In sommige situaties is gedaan wel correct, met name in slotformules van contracten, besluiten en wetten. Voorbeeld:

(6) Gedaan te Brussel, op...

Verder ook:

(7) Het is bijna gedaan met hem.

(8) Hoe krijg je het gedaan?

Gedaan in de betekenis van 'voorbij' wordt door sommigen beschouwd als een gallicisme (terminé).

Naslagwerken

	gedaan
Grote Van Dale (2005)	1 geëindigd, afgelopen, uit (...) (niet alg.) gedaan hebben, klaar zijn (...) 2 verricht, klaar (...) 5 (Belg.N., spreekt.) bewogen, getroffen, aangedaan
Verschueren (1996)	verricht; afgelopen
Wolters-Koenen (1996)	verricht, afgedaan; afgelopen, geëindigd
Kramers (1996)	(ZN) afgedaan, afgehandeld; klaar, af, voorbij
Correct Taalgebruik (1997) , p. 72	is niet (meer) gangbaar in sommige zegswijzen die aangeven dat iets voorbij, beëindigd, voltooid is. (...) In sommige situaties is gedaan wel correct, met name in slotformules van contracten, besluiten en wetten.
Woordenboek correct taalgebruik (1994)	klaar, uit, afgelopen
ABN-gids (1996)	ontdaan; afgelopen, uit, klaar, voorbij
WNT	Gedaan zijn, volbracht zijn, klaar zijn. (...) In den zin van: achter den rug zijn, afgeloopen zijn.