Taalunieversum

Nederlandse Taalunie

Taaladvies.net

U bent hier: taalunieversum » taaladvies

Evenmin als jij ga ik daar (niet) naartoe

Vraag

Kun je niet gebruiken in een zin als Evenmin als jij ga ik daar (niet) naartoe?

Antwoord

Niet als je bedoelt dat je niet gaat. De ontkenning is al besloten in de combinatie evenmin als. De toevoeging van niet zou een dubbele ontkenning tot resultaat hebben en daarmee tot een niet-bedoelde betekenis leiden.

Toelichting

Het bijwoord evenmin is mede samengesteld uit het 'negatieve' min, heeft de betekenis 'even weinig', 'net zo min', 'evenzeer niet', 'ook niet', en kan dan ook als ontkenning worden gebruikt. In de voegwoordelijke combinatie evenmin als is het (net als het minder gebruikelijke en formele zomin als) te beschouwen als de ontkennende tegenhanger van zowel als ('evenzeer als').

Het gebruik van niet in de voorbeeldzin leidt dan ook tot een dubbele ontkenning. Een dubbele ontkenning van het type nooit geen, nooit niet e.d. kan worden opgevat als een versterking van de ontkenning. Dit gebruik raden wij overigens af. Wanneer in een zin met evenmin als ten onrechte niet wordt gebruikt, gebeurt dit echter niet ter versterking van het ontkennende element min; volgens Van Dale wordt evenmin als al gebruikt 'ter uitdrukking van een nadrukkelijk ontkennende aaneenschakeling'. De neiging om niet toe te voegen zal veeleer toe te schrijven zijn aan het feit dat sommige taalgebruikers met deze zinswending niet vertrouwd zijn en een zin als Evenmin als jij ga ik daarnaartoe verhaspelen met Net zoals jij ga ik daar niet naartoe.

Zie ook

Eveneens / evenmin
Nooit geen (ik maak - fouten)
Ontkennende vraag beantwoorden
Zowel de politie als de brandweer zijn / is ter plaatse
Zowel de wethouders als de burgemeester is / zijn tegen het voorstel

Naslagwerken

Prisma Stijlboek (1993), p. 94

Evenmin als bij zijn vader zal het hem bij zijn moeder [niet] lukken: het belangrijkste is, dat het hem niet lukt, vandaar dat dit woord er overbodig en dus ten onrechte staat. [Wat tussen rechte haken staat, is onjuist, verwerpelijk, fout.]

ANS (1997), p. 1519 (1518-1521, 1646-1647)

Als evenmin of zomin vóór het eerste lid staan, mogen de leden niet ontkend zijn door een ander negatie-element dan evenmin-als of zomin-als.

Grote Van Dale (2005)

evenmin (aaneenschakelend voegw.), ter uitdrukking van een nadrukkelijk ontkennende aaneenschakeling (altijd verbonden met: als).

Nederlandse Taalunie