Zijn deelname en deelneming synoniemen?
Niet altijd. Men betuigt iemand zijn deelneming (deelname is hier niet mogelijk), maar voor het overige zijn deelname en deelneming synoniemen.
Gewoonlijk worden zelfstandige naamwoorden die een handeling aanduiden door toevoeging van -ing aan de werkwoordstam gevormd, maar sommige vormen op -name zijn volkomen ingeburgerd. Deelname werd vroeger als een germanisme afgekeurd, net als andere woorden op -name zoals afname, opname e.d.
Bovendien is er soms verschil in betekenis, zoals bij deelname en deelneming. Men betuigt iemand zijn deelneming, maar voor het overige zijn deelname en deelneming synoniem.
(1) De communistische regeringsdeelname.
(2) De Russische deelneming aan de Olympische winterspelen.
(3) Ze was niet zo ingenomen met zijn plotselinge deelname aan het wereldgebeuren.
Alle geraadpleegde bronnen zijn het erover eens dat wat het rouwbeklag betreft, alleen deelneming mogelijk is.
(4) Iedereen kwam aan de uitgang van de kerk zijn deelneming betuigen.
Afgeleide zelfstandige naamwoorden op -name en -neming (algemeen)
| deelname | deelneming | |
| Grote Van Dale (1984) |
(germ.) deelneming; (in Belg.) deelname in de kosten |
medelijden, sympathie, zijn deelneming betuigen |
| Grote Van Dale (2005) |
deelneming |
zijn deelneming betuigen |
| Van Dale Handwoordenboek (1996) |
het meedoen |
zijn deelneming betuigen |
| Verschueren (1996) |
deelneming |
het deelnemen inzake betuiging van medegevoel / rouwbeklag |
| Wolters-Koenen (1996) |
deelneming; omdat deelneming veelal rouwbeklag betekent, is deelname ingeburgerd |
het medegevoelen inz. met betr. tot leed, zijn - betuigen |
| Kramers (1996) |
het meedoen |
het medegevoelen |
| Woordenboek correct taalgebruik (1994), p. 66 |
oorspr. germ.; alg. aanvaard voor deelneming |
m.b.t. rouwbeklag altijd deelneming |
| ABN-gids (1996), p. 242 |
voor de keus tussen -name en -neming zijn geen eenvoudige regels: zie de woordenboeken |
- |
| Taalwijzer (1998), p. 98 |
is algemeen ingeburgerd en wordt naast deelneming gebruikt in de zin van: deelnemen aan iets. |
Maar wel: zijn deelneming betuigen (= condoleren) (niet deelname). |