Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Mazelen is / zijn

Vraag

Wat is correct: Mazelen komt in België amper meer voor of Mazelen komen in België amper meer voor?  

Antwoord

Beide constructies zijn correct.

Toelichting

Het zelfstandig naamwoord mazelen is grammaticaal meervoudig: het is het meervoud van een in onbruik geraakt woord mase(l) voor 'vlek op de huid'. Als een meervoudig woord het onderwerp van de zin is, hoort daar in principe een meervoudige persoonsvorm bij.

(1a) Mazelen komen in België amper meer voor.

(2a) De mazelen gaan van het ene kind op het andere over.

(3a) Er zijn mazelen uitgebroken.

(4a) De mazelen zijn een heel besmettelijke ziekte.

Daarnaast zijn zinnen als Er is mazelen uitgebroken, met een enkelvoudige persoonsvorm, correct. (De) mazelen wordt dan opgevat als een enkelvoudig begrip, als een specifiek soort besmettelijke kinderziekte.

(1b) Mazelen komt in België amper meer voor.

(2b) Mazelen gaat van het ene kind op het andere over.

(3b) Er is mazelen uitgebroken.

(4b) Mazelen is een heel besmettelijke ziekte.

(5) De mazelen is aan een opmars bezig.

(6) Mazelen is geen onschuldige ziekte.

Voor waterpokken en pokken geldt hetzelfde: zowel een enkelvoudige als een meervoudige persoonsvorm is correct.

(7a) Waterpokken begint met verkoudheid.

(7b) Waterpokken beginnen met verkoudheid.

(8a) Dankzij ontwikkelingshulp is de pokken uitgeroeid.

(8b) Dankzij ontwikkelingshulp zijn de pokken uitgeroeid.

Bijzonderheid

Namen van ziekten komen met en zonder lidwoord voor. Er is geen betekenisverschil.

(9) Er sterven zo'n vierhonderd kinderen per dag aan mazelen / de mazelen.

(10) De Wereldgezondheidsorganisatie denkt wel dat de mazelen / mazelen helemaal kunnen verdwijnen.

(11) Had je griep / de griep?

Zie ook

Antibiotica werkt / werken goed (de -)
Data is / zijn onderzocht (de -)
Media schrijft / schrijven (de -)
Taliban wint / winnen terrein (de -)

Naslagwerken

Grote Van Dale (2015); Van Dale Hedendaags Nederlands (2006); ANS (1997), p. 144 of online via de E-ANS, 219-220 of online