Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Deze middag / vanmiddag

Vraag

Is het correct om deze middag te gebruiken in de betekenis 'vanmiddag'?

Antwoord

Ja, deze middag is standaardtaal in het hele taalgebied in de betekenis 'vanmiddag'. Hetzelfde geldt voor deze morgen ('vanmorgen'), deze avond ('vanavond'), deze nacht ('vannacht'). In België worden zulke tijdsaanduidingen met deze vaker gebruikt dan in Nederland.

Toelichting

Deze morgen, deze middag, deze avond en deze nacht worden in het hele taalgebied gebruikt om een bepaald gedeelte van de huidige dag aan te duiden. Deze tijdsaanduidingen komen het vaakst voor in gesproken taal en zijn in België gebruikelijker dan in Nederland.

(1) Ik heb deze morgen alleen maar koffie gedronken. ('vanmorgen)

(2) Wie heeft er zin om deze middag mee te gaan joggen? ('vanmiddag')

(3) De directeur had hier deze avond moeten zijn, maar hij heeft op het laatste moment afgezegd. ('vanavond')

(4) De temperatuur kan deze nacht tot onder het vriespunt dalen. ('vannacht')

Deze morgen, deze middag, deze avond en deze nacht kunnen gebruikt worden om te verwijzen naar iets wat al heeft plaatsgevonden of nog aan de gang is (zin 1 en 3), of naar wat nog moet plaatsvinden (zin 2 en 4).

Deze morgen, deze middag, deze avond en deze nacht kunnen eveneens gebruikt worden om een contrast uit te drukken: de betekenis is dan 'deze en geen andere morgen, middag enzovoort'. Ook vanmorgen, vanmiddag enzovoort is dan mogelijk.

(5) We komen niet deze avond maar morgenavond samen.

Zie ook

Volgende zaterdag
Voormiddag, namiddag

Bronnen

VRT.Taalnet. Vanmorgen/deze morgen. Geraadpleegd op 9 mei 2014 via http://www.vrt.be/taal/vanmorgen-deze-morgen.

Naslagwerken

 

Deze morgen, middag, avond

Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p. 64

[bij deze, wordt afgekeurd] – avond, vanavond; - morgen, vanmorgen, vanochtend; - nacht, vannacht; - (na)middag, vanmiddag

Correct Taalgebruik (2006), p. 60

Om een bepaald gedeelte van de dag van vandaag aan te duiden gebruiken we vormen als vanmorgen, vanochtend, vanavond, vannacht, vanmiddag. (…) Alleen als we nadruk leggen op een bepaald gedeelte van de dag kunnen we zeggen: deze morgen, deze avond.

Stijlboek VRT (2003), p. 71

Deze is correct als het klemtoon heeft. Het betekent: deze en geen andere, de lopende. (…) Niet gebruiken voor: vanavond, vanmorgen, vanmiddag, van de zomer enz.; de komende, de voorbije zomer enz.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

[bij deze] in België ook gebruikt bij tijdsaanduidingen hoewel er niet de nadruk op wordt gelegd: deze morgen, deze middag, deze avond enz., vanmorgen, vanmiddag, vanavond enz.