Taalunieversum

Nederlandse Taalunie

Taaladvies.net

U bent hier: taalunieversum » taaladvies

Aanvraag om / tot / voor

Vraag

Met welk voorzetsel wordt aanvraag gecombineerd? Is het een aanvraag om iets, tot iets of voor iets?

Antwoord

Aanvraag kan worden gecombineerd met tot, voor en van.

In officiële documenten lezen we meestal aanvraag tot. Na tot volgen dan zelfstandige naamwoorden afgeleid van een werkwoord, bijvoorbeeld zelfstandige naamwoorden op -ing (aanvraag tot subsidiëring, aanvraag tot herziening enz.), of gesubstantiveerde infinitieven (aanvraag tot het subsidiëren, aanvraag tot het herzien). Tot komt ook voor bij zelfstandige naamwoorden die niet rechtstreeks van een werkwoord zijn afgeleid (aanvraag tot echtscheiding, aanvraag tot eerherstel).

Minder plechtig dan aanvraag tot is aanvraag voor, meestal gevolgd door een lidwoord en een zelfstandig naamwoord (aanvraag voor een vergunning, aanvraag voor een subsidie). Ook mogelijk, maar minder gebruikelijk, is aanvraag van (aanvraag van een vergunning).

Aanvraag om is een contaminatie van een aanvraag tot/voor/van en vragen om en kan dus beter vermeden worden.

Toelichting

Bij het consulteren van de naslagwerken blijkt dat aanvraag met tot en voor gecombineerd kan worden. Verschueren maakt een onderscheid tussen aanvraag in de betekenis van 'officieel verzoek, vraag' en in de betekenis van 'verzoek tot levering, bestelling'. In de laatste betekenis wordt aanvraag gecombineerd met voor: aanvraag voor koffie. De Grote Van Dale geeft aanvraag doen om iets. In de Van Dale Hedendaags Nederlands vinden we aanvraag tot echtscheiding; Koenen geeft aanvraag tot herziening en aanvraag tot eerherstel. Het juiste voorzetsel geeft om iets aanvraag doen en aanvraag tot subsidiëring.

Uit deze voorbeelden kun je niet altijd afleiden waarom voor een bepaald voorzetsel is gekozen. Alleen de keuze voor tot kan eventueel gemotiveerd worden (voor gesubstantiveerde werkwoorden). Bij om en voor ligt het iets moeilijker. De betekenissen van de drie voorzetsels liggen immers dicht bij elkaar:

- Tot wordt gebruikt ter aanduiding van een bestemming, bedoeling of opzettelijk gevolg en is dus synoniem met voor.

- Voor wordt gebruikt ter aanduiding van een strekking, bestemming, doel of als redengeving, in de betekenis van 'met het oog op, omwille van'. In de laatste betekenis is het synoniem met om.

- Om wordt gebruikt ter aanwijzing van een zaak die men wenst te verkrijgen, van een doel dat men wenst te bereiken.

Zie ook

Analogie (naar - met / van)
Asielaanvrage / asielaanvraag
Garantie van / voor
Inleiding bij / op / over / tot
Risico op / van inbraak
Scala van / aan artikelen

Naslagwerken

aanvraag voor

aanvraag tot

aanvraag om

Voorzetselwijzer (1997)

x

x

Spectrum woordenboek (1994)

x

x

x

Het juiste voorzetsel (1990)

x

x

Grote Van Dale (2005)

x

Van Dale Hedendaags Nederlands (1996)

x

Van Dale Handwoordenboek (1996)

x

Grote Koenen (1986)

x

Verschueren (1996)

x

Nederlandse Taalunie