Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Langs daar / daarlangs

Vraag

Is de volgende zin correct: De inbreker is langs daar het huis binnengekomen?

Antwoord

Ja, langs daar is standaardtaal in België in de betekenis 'via die weg'. Standaardtaal in het hele taalgebied is bijvoorbeeld daarlangs of via die weg. Langs daar kan in de standaardtaal in België ook gebruikt worden in de betekenis 'die kant op'. Standaardtaal in het hele taalgebied is dan onder andere daarnaartoe, die kant op.

Toelichting

De combinaties langs daar, langs hier en langs waar zijn standaardtaal in België. Een mogelijke betekenis is 'via die/deze weg' of 'via welke weg'. Standaardtaal in het hele taalgebied is daarlangs, hierlangs of een omschrijving als via die weg/dat raam/die kant/de trap of op die manier.

(1a) Van het bijgebouwtje is alleen het dak afgebrand, omdat de vlammen langs daar hun weg zochten.  [standaardtaal in België]

(1b) Van het bijgebouwtje is alleen het dak afgebrand, omdat de vlammen via die kant hun weg zochten. 

(2a) U kunt ook langs hier de school binnengaan. [standaardtaal in België]

(2b) U kunt ook hierlangs de school binnengaan.

(3a) Er zijn drie routes langs waar de leerlingen veilig naar school kunnen fietsen. [standaardtaal in België]

(3b) Er zijn drie routes waarlangs de leerlingen veilig naar school kunnen fietsen.

(4a) Langs waar gaat de meeste warmte verloren in een huis? [standaardtaal in België]

(4b) Via welke weg gaat de meeste warmte verloren in een huis?

Een andere, verwante betekenis van langs daar/langs hier/langs waar is 'deze/die kant op/welke kant op'. Ook dat gebruik is standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied is onder andere daarheen/hierheen/waarheen, daarnaartoe/hiernaartoe, deze/die kant op, welke kant uit.

(5a) De agent gebaart dat vrachtwagens langs hier moeten. [standaardtaal in België]

(5b) De agent gebaart dat vrachtwagens hierheen moeten.

(6a) Langs waar moeten we lopen om in Scherpenheuvel te komen? [standaardtaal in België]

(6b) Welke kant moeten we uit lopen om in Scherpenheuvel te komen?

Zie ook

Langsheen / langs
Langs / naast (- iemand zitten)
Langs de ene kant / aan de ene kant / enerzijds
Langs / via / door het raam
Langs voor / aan de voorkant / van voren
Naar daar / daarnaartoe / daarheen
Vandaar / daarvandaan

Bronnen

VRT.Taalnet. Langs daar*. Geraadpleegd op 10 mei 2013 via http://www.vrt.be/taal/langs-daar.

Naslagwerken

 

Langs daar, langs hier

Grote Van Dale (2005)

(alg.Belg.N.) langs hier, langs daar, hierlangs, daarlangs

ANS (1997), p. 499 of online via de E-ANS Bij richtingsbepalingen wordt eveneens in sommige gevallen geen voornaamwoordelijk bijwoord gebruikt. Nagenoeg beperkt tot formeel en/of regionaal (met name Belgisch Nederlands) taalgebruik zijn combinaties van een van de voorzetsels langs, naar en van met een van de bijwoorden daar, hier, waar, (n)ergens en overal in plaats van een voornaamwoordelijk bijwoord.

Grote Van Dale (2005)

(alg.Belg.N.) langs hier, langs daar, hierlangs, daarlangs

Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p. 152

[bij langsdaar, wordt afgekeurd] daarlangs

Correct Taalgebruik (2006), p. 138

[bij langs, wordt afgekeurd] Om aan te geven dat iemand langs een bepaalde plaats moet lopen, zeggen we Hierlangs! of Daarlangs! Waarlangs?

-      De dief is waarschijnlijk hierlangs gevlucht.

-      Toen we daarlangs liepen hebben we er niets van gemerkt.

-      Wilt u hierlangs komen?

-      Waarlangs streek de wind?

Taalwijzer (2000), p. 196

[bij langs, wordt afgekeurd]

2) Correct zijn: hierlangs, daarlangs, waarlangs (niet: langs hier, langs daar, langs waar)

Stijlboek VRT (2003), p. 145

[bij langs daar, wordt afgekeurd] Algemeen Nederlands zijn: daarlangs, hierlangs. Ook: die kant op, ga daar eens kijken, ga daar eens heen, ga daar eens naartoe.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

[bij langs daar] daarlangs, deze kant uit

[bij langs hier] hierlangs, deze kant uit

[bij langs waar] waar, waarlangs