Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Voorbehouden voor / aan

Vraag

Wat is correct: Het gebruik van deze zalen is voorbehouden voor onze clubleden of Het gebruik van deze lokalen is voorbehouden aan onze clubleden?

Antwoord

Zowel aan als voor is correct in deze zin. De combinatie voorbehouden voor is standaardtaal in België; voorbehouden aan is standaardtaal in het hele taalgebied. 

Toelichting

Het werkwoord voorbehouden wordt vaak gebruikt in de lijdende vorm: iets is of wordt voorbehouden. Het voltooid deelwoord (voorbehouden) heeft dezelfde vorm als de infinitief (voorbehouden).

Voorbehouden kan in de standaardtaal in het hele taalgebied met aan worden gecombineerd. Voorbehouden voor is alleen standaardtaal in België. Meestal wordt voorbehouden aan of voorbehouden voor gebruikt in de betekenis '(alleen) bestemd voor', 'uitsluitend voor'.

(1a) Kasjmier is niet langer voorbehouden aan de rijken.

(1b) Kasjmier is niet langer voorbehouden voor de rijken. [standaardtaal in België]

(2a) Het schrijven van testamenten was en is niet enkel voorbehouden aan notarissen.

(2b) Het schrijven van testamenten was en is niet enkel voorbehouden voor notarissen. [standaardtaal in België]

(3a) Borsthaar waxen was lange tijd voorbehouden aan sporters, maar lijkt nu een algemene trend bij mannen te worden.

(3b) Borsthaar waxen was lange tijd voorbehouden voor sporters, maar lijkt nu een algemene trend bij mannen te worden. [standaardtaal in België]

Voorbehouden aan/voor heeft in de standaardtaal in België ook de betekenis 'gereserveerd voor'.

(4a) Er zijn drie parkeerplaatsen voorbehouden aan/voor personen met een fysieke beperking. [standaardtaal in België]

Synoniemen van voorbehouden aan/voor zijn bijvoorbeeld: alleen (bestemd) voor, exclusief voor, gereserveerd voor.

(1c) Kasjmier is niet langer uitsluitend voor de rijken.

(2c) Het schrijven van testamenten was en is niet exclusief voor notarissen.

(3c) Borsthaar waxen was lange tijd iets wat alleen sporters deden, maar lijkt nu een algemene trend bij mannen te worden.

(4b) Er zijn drie parkeerplaatsen gereserveerd voor personen met een fysieke beperking.

Zie ook

Interesseren (zich - aan / voor)

Bronnen

Hendrickx, R. Voorbehouden. Geraadpleegd op 10 september 2012 via http://www.vrt.be/taal/voorbehouden.

Naslagwerken

 

voorbehouden

Grote Van Dale (2005)

1 afzonderen voor, bestemmen voor – (…) 3 (Belg.N., niet alg.) reserveren

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

Mij was de eer voorbehouden om …

Koenen (2006)

1 bestemmen voor

Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p.

[wordt afgekeurd]  - aan fietsers, alleen (bestemd) voor fietsers; de zaal was – aan de leden, gereserveerd voor, uitsluitend voor (…) WEL: - aan (= het alleenrecht zijn van, uitsluitend toebehoren aan, alleen toekomen aan): het gebruik van de vakstudiezalen is – aan vakgenoten, deelname is uitsluitend  – aan leden van de vereniging

Correct Taalgebruik (2006), p. 297

(…) Dikwijls verdient een formulering met alleen of uitsluitend de voorkeur.

- Alleen voor fietsers.

- Uitsluitend voor klanten (parkeerruimte bv.).

Andere werkwoorden zijn gebruikelijker dan 'voorbehouden'.

- In het werkschema is veel plaats ingeruimd voor nieuwe initiatieven.

- De middelen die voor dat bedrijf zijn bestemd, worden verhoogd.

- Dergelijke opdrachten zullen worden toegewezen aan noodlijdende bedrijven.

- Voor deze betrekking komen alleen academici in aanmerking. (…)

Op financieel gebied wordt reserveren gebruikt voor bedragen die voor een bepaalde bestemming opzij worden gehouden. (…)

Voor genodigden worden plaatsen gereserveerd.

- De eerste rij is gereserveerd voor leden van de directie.

Taalwijzer (2000), p. 360

(…) Dikwijls verdient een formulering met alleen of uitsluitend de voorkeur. (…) En Peninckx vervolgt: andere werkwoorden zijn gebruikelijker dan voorbehouden. (…) Maar dat neemt niet weg dat voorbehouden toch vaak voorkomt.

Stijlboek VRT (2003), p. 261

Algemeen Nederlands is: de voorzitter behoudt zich het recht voor de agenda te wijzigen. In andere gevallen wordt een werkwoord gebruikt of een formulering met uitsluitend of alleen. In een theater kunnen we plaatsen reserveren of bespreken. Op een bordje staat gereserveerd.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

voorbehouden aan/voor x, alleen voor x, uitsluitend bestemd voor x

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

2 BN reserveren, bespreken: voor iem. plaatsen ~ * ~ voor alleen, uitsluitend voor; bestemd, weggelegd voor * ~ voor volwassenen (van een film) uitsluitend voor

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

2 BN reserveren, bespreken: voor iem. plaatsen ~ * ~ voor alleen, uitsluitend voor; bestemd, weggelegd voor * ~ voor volwassenen (van een film) uitsluitend voor

Prisma voorzetsels (2005), p. 253

~ aan (iem., iets), uitsluitend toekomen aan