Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Uitdeinen / uitdijen

Vraag

Is het werkwoord uitdeinen of uitdijen correct in de volgende zin: Wie kan er voorspellen of de economische crisis nog verder zal uitdijen of Wie kan er voorspellen of de economische crisis nog verder zal uitdeinen?

Antwoord

Beide werkwoorden zijn correct. Uitdijen is standaardtaal in het hele taalgebied; uitdeinen is standaardtaal in België.

Toelichting

Het werkwoord uitdijen behoort tot de standaardtaal in het hele taalgebied. Het betekent 'in omvang toenemen, (zich) uitzetten' of 'zich uitbreiden, uitstrekken naar'.

(1) De hubbleconstante geeft aan hoe snel het heelal uitdijt.

(2) Sommige zwangere vrouwen hebben het moeilijk met hun uitdijende lichaam.

(3) Gevreesd wordt dat de economische crisis ook naar ons land zal uitdijen.

In België wordt in de standaardtaal ook uitdeinen gebruikt in de betekenissen 'in omvang toenemen, (zich) uitzetten' en 'zich uitbreiden, uitstrekken naar'.

(4) Recente onderzoeken doen vermoeden dat de verontreiniging mogelijk uitgedeind is tot woningen in de buurt. [standaardtaal in België]

(5) De Brusselse metropool zal net zoals andere grote steden blijven uitdeinen. [standaardtaal in België]

Zie ook

Uitwijden / uitweiden
Vleien / vlijen
Wijfelen / weifelen

Bronnen

Hendrickx, R. Uitdeinen*. Geraadpleegd op 8 maart 2011 via http://www.vrt.be/taal/uitdeinen.

Naslagwerken

 

uitdijen

uitdeinen

Grote Van Dale (2005)

(onoverg.; dijde uit, is uitgedijd) zich uitzetten, groter van omvang, dikte, volume worden, syn. zwellen: gort dijt sterk uit bij het koken; het uitdijend heelal

(onoverg., ook wederk.; deinde (zich) uit, h. (zich) uitgedeind) zich uitstrekken, zich uitbreiden

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

groter van omvang, volume worden, syn. uitzetten

-

Verschueren (1996)

zich uitzetten, zwellen

Z.N. Germ. uitdijen

Koenen (2006)

in omvang toenemen; uitzetten

-

Taalwijzer (2000), p. 331

Is het correcte werkwoord en betekent: zwellen, opzwellen, uitzetten, in omvang toenemen (niet: uitdeinen, dat we nogal eens in Vlaanderen aantreffen).

De Vlaamse emancipatiebeweging vergelijkt dat ongebreidelde uitdijen van Brussel met een olievlek.

Deze dagvaardingen houden verband met een uitdijend schandaal rond het energiebedrijf van Milaan.

-

Stijlboek VRT (2003), p. 247

-

[wordt afgekeurd] Leenvertaling uit het Duits. Algemeen Nederlands is: uitdijen. Het heelal dijt uit.

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

zich uitzetten, zwellen

-

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

zich uitzetten, zwellen

-