Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Naast / buiten / behalve

Vraag

Wat is correct: Naast zingen vindt hij tekenen leuk, Buiten zingen vindt hij tekenen leuk of Behalve zingen vindt hij tekenen leuk?

Antwoord

De voorzetsels naast, buiten en behalve zijn alle drie correct in deze zin. De betekenis is hier: 'niet alleen …, maar ook'.

Toelichting

Naast, buiten en behalve kunnen alle drie gebruikt worden om het genoemde uit te breiden. De betekenis is 'niet alleen …, maar ook'.

(1a) Naast korte citytrips bieden wij langere vakanties voor het hele gezin aan.

(1b) Behalve korte citytrips bieden wij langere vakanties voor het hele gezin aan.

(1c) Buiten korte citytrips bieden wij langere vakanties voor het hele gezin aan.

(2a) Hij schreef, naast romans en non-fictie, ook enkele poëziebundels.

(2b) Hij schreef, behalve romans en non-fictie, ook enkele poëziebundels.

(2c) Hij schreef, buiten romans en non-fictie, ook enkele poëziebundels.

Buiten en behalve kunnen in combinatie met het voegwoord dat ook gebruikt worden om een bijzin in te leiden.

(3a) Buiten dat je er kunt winkelen, kun je er ook verschillende sporten beoefenen.

(3b) Behalve dat je er kunt winkelen, kun je er ook verschillende sporten beoefenen.

Buiten en behalve kunnen daarnaast ook betekenen 'met uitzondering van, het genoemde niet meegeteld'.

(4a) Buiten een bioscoopzaal en een paar cafés zijn hier weinig ontmoetingsplaatsen voor de jeugd.

(4b) Behalve een bioscoopzaal en een paar cafés zijn hier weinig ontmoetingsplaatsen voor de jeugd.

(5a) Ze had niemand meer buiten haar oude vader.

(5b) Ze had niemand meer behalve haar oude vader.

Zie ook

Behalve ons / behalve wij

Bronnen

Onze Taal. Behalve Nederlands. Geraadpleegd op 6 december 2010 via http://www.onzetaal.nl/taaladvies/advies/behalve-nederlands.

Naslagwerken

 

 

naast

buiten

behalve

Grote Van Dale (2005)

(niet in deze betekenis opgenomen)

[bij 1buiten] (voorz.) 4 met uitzondering van, het genoemde niet meegeteld, syn. behalve: buiten zijn oude vader had hij niemand lief; 800 euro verdienen buiten de kost, buiten kost en inwoning (…)

2 (onderschikkend, uitbreidend voegwoord) naast, buiten: behalve haar heb ik ook haar man en kinderen gezien; behalve dat, daarnaast; behalve dat …, naast het feit dat …

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

[bij ³naast] 2 (om het genoemde uit te breiden), syn. behalve (…) naast² een drietal romans heeft hij ook poëzie geschreven

3 met uitzondering van het genoemde (…) buiten³ zijn oude vader hield hij van niemand

2 naast (uitbreidend) (…) behalve² mij heeft hij geen enkele vriend

Verschueren (1996)

(niet in deze betekenis opgenomen)

I 2. behalve: - zijn persoonlijke inkomen.

II benevens, naast, niet meegerekend: hij moest, - geld, ook nog troepen hebben.

Koenen (2006)

III 5 behalve; niet alleen … maar ook: ~ koffie is er ook thee

II (…) het hotel ligt afgelegen en is ~ dat ook nog smerig bovendien

II buiten, zonder: er waren ~ mij tien personen

Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p. 48, 175

[wordt afgekeurd] – zijn salaris heeft hij nog andere inkomsten, behalve, buiten

[wordt afgekeurd] 2) (…) niemand – ik, hij weet het, - mij, hem; behalve ik, hij

(niet in deze betekenis opgenomen)

Taalwijzer (2000), p. 223

kan ook gebruikt worden in de betekenis van buiten, behalve of benevens, al vindt Theissen van niet.

(niet in deze betekenis opgenomen)

-

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

(niet in deze betekenis opgenomen)

(niet in deze betekenis opgenomen)

-

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

III 2  behalve: ~ dit bezwaar is er nog een tweede

II 3 behalve: ~ deze klassieke muziek bevat het programma nog werken van hedendaagse componisten

2 niet meegerekend, naast: ~ een hond had hij nog drie katten

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

III 2 behalve: ~ dit bezwaar is er nog een tweede

II 3 behalve: ~ deze klassieke muziek bevat het programma nog werken van hedendaagse componisten

2 niet meegerekend, naast: ~ een hond had hij nog drie katten