Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Globaal (inkomen)

Vraag

Wat is de betekenis van globaal in deze zin: Heb je een idee wat het globale jaarinkomen van een kinderarts is

Antwoord

Globaal kan hier twee betekenissen hebben. Zowel in België als in Nederland kan globaal 'ruw geschat, in grote lijnen, over het geheel genomen, algemeen' betekenen. In België betekent globaal in veel gevallen 'totaal, allesomvattend, precies, volledig'.

Toelichting

In Nederland heeft globaal de betekenis 'ruw geschat, in grote lijnen, over het geheel genomen, algemeen'. In België komt die betekenis ook wel voor, maar vooral in combinaties als een globale schatting of globaal genomen, zoals in de voorbeelden (4) en (5) hieronder.

(1) Toen ik die man voor het eerst zag, was mijn globale indruk van hem vrij positief.  

(2) De begrote 4 miljoen euro is slechts een globaal bedrag.

(3) De aankoop van zonnepanelen past in de globale trend in West-Europa om milieubewuster te gaan leven.

(4) Tel de variabele autokosten en de vaste kosten bij elkaar op en u hebt een globale schatting van de werkelijke kosten per kilometer.

(5) Globaal genomen doet onze economie het weer vrij goed.

Daarnaast wordt globaal in België in veel gevallen gebruikt in de betekenis 'totaal', in combinaties als globaal plan, globaal inkomen, globaal bedrag, globaal akkoord, globale subsidie enzovoort. Dat gebruik is standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn totaal, allesomvattend, precies, volledig.

(6) Het idee maakt deel uit van een globaal plan om de banksector weer gezond te maken. [standaardtaal in België]

(7) Het globale bedrag voor theatersubsidies stijgt van 60.000 naar 83.000 euro. [standaardtaal in België]

(8) Iedereen kan aan de huisarts vragen een globaal medisch dossier op te stellen. [standaardtaal in België]

Omdat globaal soms op twee manieren geïnterpreteerd kan worden (als 'totaal, precies' of als 'ruw geschat, in grote lijnen') kan dat weleens tot misverstanden leiden. De context moet dan uitsluitsel geven.

(9) Duitsland moet een gedetailleerde studie uitwerken over de verschillende manieren waarop het globale energieverbruik kan worden verminderd. ('totale energieverbruik' of 'ruw geschatte energieverbruik')

(10) Ik ben wel benieuwd naar het globale aantal uren dat ik jaarlijks tv kijk. ('totale aantal' of 'ruw geschatte aantal')

Zie ook

Globaal / mondiaal

Bronnen

Hendrickx, R. Globaal. Geraadpleegd op 18 april 2011 via http://www.vrt.be/taal/globaal.

Naslagwerken

 

globaal

Grote Van Dale (2005)

1 niet tot in bijzonderheden nauwkeurig berekend, syn. ruw2 (4), geraamd: een globale begroting; globale cijfers 2 (bij uitbr.) niet in bijzonderheden gaand (…) 3 (alg. Belg.N.) alle relevante facetten en onderdelen omvattend, syn. volledig, compleet, totaal: een globaal plan, voorstel, beleid, akkoord, overzicht, beeld 4 mondiaal: lokaal handelen, globaal denken

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 niet in bijzonderheden afdalend, niet gedetailleerd, hyperoniem algemeen, synoniem ruw, schetsmatig, synoptisch 2 (Belg.) volledig, totaal, compleet 3 wereldwijd, mondiaal

Verschueren (1996)

1. over het geheel genomen,ruw berekend of geschat: een …bale som (…) 2.a. niet tot in bijzonderheden gaande: een - overzicht (…) 3. Z.N. Gal. totaal, in zijn geheel, alles bij elkaar (en precies).

Koenen (2006)

bn, bw 1 ruw geschat, in grote lijnen, ongeveer: een ~ overzicht; ~ genomen; 2 wereldwijd mondiaal

Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p. 102

[wordt afgekeurd] het globale bedrag, het totale bedrag, het totaalbedrag; een - akkoord, beeld, overzicht, volledig. WEL: ruw berekend, bij benadering geschat: globale cijfers.

Correct Taalgebruik (2006), p. 96

Met globaal geven we aan dat iets ruw berekend is, bij benadering is geschat. Globaal betekent dus ongeveer, in grote lijnen. (Frans: approximatif, approximativement).
- Volgens een globale schatting zou de schade honderdduizend euro bedragen.
- We beschikken alleen over globale cijfers. Het juiste bedrag is niet bekend.

Als we een nauwkeurig bedrag bedoelen dat uit verschillende delen is samengesteld, dan hebben we het over het totale bedrag, het precieze bedrag. Dat komt overeen met Frans: global.
- Het totale bedrag van de schade beloopt 80.440 euro.
- De belasting wordt berekend op het totale inkomen.

Taalwijzer (2000), p. 141

Niet te verwarren met *totaal; globaal betekent: ongeveer, bij benadering, afgerond, ruw berekend.

Stijlboek VRT (2003), p. 101

Globaal betekent: ruw berekend, bij benadering geschat, niet in detail. (…) Niet gebruiken voor: totaal, alles bij elkaar, precies, overkoepelend, allesomvattend, algemeen. (…) Om de term globaal akkoord kunnen we niet meer heen. Globaal betekent ook: mondiaal.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

In België ook: totaal, in zijn geheel, alles bij elkaar en precies ['ruw geschat' in Nederland] Het idee maakt deel uit van een globaal plan om de hele luchtvaartgroep te transformeren.

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

bn 1 niet in bijzonderheden gaand, over 't geheel genomen, ruwweg: een globale schatting maken 2 wereldwijd

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

bn 1 niet in bijzonderheden gaand, in grote lijnen, ruwweg (…) 2 BN ook totaal, precies de belasting wordt berekend op het globale inkomen