Er … op  / erop

Antwoord

Ja, het voornaamwoordelijk bijwoord erop mag gesplitst worden. Ook correct is dus: Mag ik jullie er attent op maken dat kauwgum in de vuilnisbak hoort?

Toelichting

Erop is, net als bijvoorbeeld daarheen, hierdoor, waarover, eronder een voornaamwoordelijk bijwoord. De delen van een voornaamwoordelijk bijwoord kunnen in veel gevallen door andere elementen in de zin van elkaar gescheiden worden. Er is wel een stijlverschil: de gesplitste vormen komen vaker voor in de spreektaal , de ongesplitste vormen vaker in de schrijftaal. In België is het gebruik van ongesplitste vormen gewoner dan in Nederland.

(1a) Wil jij onze cassettespeler? Daarmee kunnen we niets meer doen.

(1b) Wil jij onze cassettespeler? Daar kunnen we niets meer mee doen.

(2a) Joost heeft een geheim waarover hij liever zwijgt tegen Thomas.

(2b) Joost heeft een geheim waar hij liever over zwijgt tegen Thomas.

(3a) De advocaat van de tegenpartij heeft hiertegen bezwaar gemaakt.

(3b) De advocaat van de tegenpartij heeft hier bezwaar tegen gemaakt.

Bij voornaamwoordelijke bijwoorden met er- is de gesplitste vorm veel gebruikelijker dan de ongesplitste. Vaak is de ongesplitste vorm zelfs uitgesloten.

(4a) Volgens de sensatiebladen heeft Kevin er erg onder geleden.

(4b) Volgens de sensatiebladen heeft Kevin eronder erg geleden. (uitgesloten)

(5a) Hij heeft er zijn reputatie grondig mee verknald.

(5b) Hij heeft ermee zijn reputatie grondig verknald. (uitgesloten)

Bij de vragende voornaamwoordelijke bijwoorden waarnaartoe, waarheen, waarlangs of waarvandaan is er ook een sterke tendens tot splitsing.

(6a) Waar gaan we dit jaar naartoe?

(6b) Waarnaartoe gaan we dit jaar? (twijfelachtig)

Zie ook

Waarmee / met wie (de mensen - ik samenwerk)
Tot / toe (afdeling waar hij toegang - had)

Naslagwerken

ANS (1997), p. 501; Taalboek Nederlands (2003), p. 204