Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Welke / wat voor

Vraag

Wat is correct: Welke mensen komen er vanavond of Wat voor mensen komen er vanavond?

Antwoord

Beide zinnen zijn correct, maar er is een betekenisnuance. Wat voor vraagt naar een classificering. Welke vraagt om een identificering.

Toelichting

Het betekenisverschil tussen welke en wat voor is subtiel. In de vraag Wat voor mensen komen er vanavond? is de vraagsteller benieuwd naar de soort mensen die zal komen. De combinatie wat voor vraagt altijd naar een classificering: tot welke soort behoort het genoemde?

(1) Wat voor chocolaatjes eet Lieven graag? (Welke soort chocolaatjes?)

(2) Wat voor muziek hoort David graag? (Welke soort muziek?)

(3) Wat voor film wil je zien? (Een thriller of een romantische komedie?)

(4) Wat voor een man was Arafat volgens jou? (Welke soort man?)

In de vraagzin Welke mensen komen er vanavond? wil de vraagsteller weten wie er van een bekend veronderstelde groep mensen zal komen. Met het vragend voornaamwoord welke wordt meestal gevraagd om een aantal bekende en concrete mogelijkheden te identificeren.

(5) Welke borden zijn van jou? (De blauwe of de witte borden?)

(6) Welke taart vind je het lekkerst? (De chocoladetaart of de frambozentaart?)

(7) Welke film wil je zien? (Er staan vijf films op het programma.)

(8) Welke muziek zal ik opzetten? (Bach of Beethoven?)

Bij meervoudige en bij niet-telbare zelfstandige naamwoorden wordt welk(e) soms ook gebruikt om te classificeren. Bij enkelvoudige telbare zelfstandige naamwoorden is dat niet mogelijk.

(9) Welke chocolaatjes eet Lieven graag? (Welke soort chocolaatjes?)

(10) Welke muziek hoort David graag? (Welke soort muziek?)

Bijzonderheid

De keuze tussen wat voor en wat voor een is afhankelijk van het getal van het kernwoord. Wat voor een kan alleen gebruikt worden bij enkelvoudige woorden: wat voor een hamer, wat voor een taart. Wat voor kan zowel voor enkelvoudige als voor meervoudige woorden gebruikt worden: wat voor hamer, wat voor hamers, wat voor taart, wat voor taarten.

Zie ook

Hetwelk
Welk / welke soort
Welk (de rechtszaak, - proces)
Welke (de regels -)
Welke / welk / wat

Naslagwerken

welke wat voor
ANS (1997), p. 320-321 of online via de E-ANS Het wordt meestal aangewend wanneer de toegesprokene gevraagd wordt een keuze te doen tussen een aantal zelfstandigheden van de soort genoemd door het substantief (het kernwoord) waarbij welk(e) als determinator fungeert. De spreker vraagt dus een identificering. (…)
Bij meervoudige substantieven en bij niet-telbare soortnamen komt welk(e) ook weleens voor wanneer om classificering gevraagd wordt. De spreker vraagt dan van welke soort de genoemde zelfstandigheid is. (…) Hier is het gebruik van wat voor (een) echter gewoner.
De woordcombinaties wat voor en wat voor een worden gebruikt om een classificering te vragen van de zelfstandigheid genoemd door het kernwoord. (…)
De keuze tussen wat voor en wat voor een is afhankelijk van de aard van het kernwoord. De combinatie wat voor een wordt gebruikt vóór enkelvoudige substantieven, behalve als het stofnamen of abstracta zijn. De combinatie wat voor kan altijd gebruikt worden, ook bij enkelvoudige substantieven. In informeel taalgebruik komt regionaal (vooral in België, maar bijv. ook in Noord-Brabant) wat voor een ook vóór meervoudige substantieven en stofnamen voor.
Taalboek Nederlands (2003), p. 184-185 Welk(e) vraagt een keuze tussen verschillende mogelijkheden te maken. Wat voor wordt gebruikt voor een niet-telbaar substantief en voor substantieven in het meervoud; wat voor een staat voor telbare substantieven in het enkelvoud. Beide pronomina vragen naar een classificering van iets wat nog niet bepaald is. Tussen wat en voor (een) kunnen soms andere zinsdelen staan.
Taalwijzer (1998), p. 160 Met de vraag Welke film wil je zien? wordt een specifieke film bedoeld. Met wat voor film? gaat het om een filmcategorie.