Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Afspraak (op / na / volgens -)

Vraag

Wat is het juiste voorzetsel bij afspraak: op, na of volgens?

Antwoord

Zowel op afspraak, na afspraak als volgens afspraak is correct. De meest gebruikelijke combinatie is op afspraak.

Toelichting

Hoewel de meeste naslagwerken alleen volgens afspraak vermelden en een aantal taaladviesboeken op afspraak afkeurt, blijkt op afspraak de meest gebruikelijke combinatie, zowel in België als in Nederland. Op afspraak betekent 'na het maken van een afspraak'.

(1) Tijdens de kantooruren en op donderdagavond is er spreekuur op afspraak.

(2) De overige tuinen kunt u alleen op afspraak bezoeken.

(3) Op zaterdag organiseren wij rondleidingen op afspraak voor groepen van ongeveer twintig personen.

Enkele naslagwerken nemen ook de combinatie na afspraak op. Na afspraak en volgens afspraak zijn zowel in België als in Nederland gangbaar, al zijn ze minder gebruikelijk dan op afspraak. Volgens afspraak betekent in sommige contexten 'zoals afgesproken'.

(4) Dagelijks is er spreekuur volgens afspraak.

(5) De dierenkliniek werkt volledig volgens afspraak.

(6) De bouwplannen kunnen na afspraak worden ingekeken in het gemeentehuis.

(7) Hij staat erop dat de werken volgens afspraak worden uitgevoerd.

Naslagwerken

afspraak
Grote Van Dale (2005)

1 (…) spreekuur volgens afspraak (…) volgens afspraak; volgens de (onze, hun enz.) (gemaakte) afspraak: in overeenstemming met hetgeen men afgesproken heeft
Verschueren (1996) (...) spreekuur volgens afspraak (...) iets bezichtigen na afspraak
Koenen (2006) volgens ~
Kramers (2000) consult na afspraak
Correct Taalgebruik (2006), p. 183 [bij op] Let ook op de volgende zinswendingen: spreekuur volgens afspraak (...)
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 12 spreekuur op -, (correct naast:) volgens
Taalwijzer (1998), p. 150 Het correcte vz. is: na, volgens afspraak (niet: op afspraak; vgl. Fr. sur rendez-vous)
Het juiste voorzetsel (1999) volgens (de) - (= in overeenstemming met); spreekuur volgens -
Prisma Voorzetsels (2005), p. 26 volgens (de) ~