Ideeënloos / ideeëloos

Antwoord

Correct is ideeëloos, zonder tussen-n.

Toelichting

Ideeëloos is een afleiding, gevormd met het grondwoord idee en het achtervoegsel -loos. We schrijven nooit -en als tussenklank in een afleiding, behalve in sommige gevallen voor de achtervoegsels -achtig, -schap en -dom. De volgende afleidingen krijgen dus net als ideeëloos geen tussen-n: woordeloos, zorgeloos, baardeloos, kosteloos, bisschoppelijk, magistratelijk, huiselijk enzovoort. We behouden overigens de schrijfwijze van het grondwoord als dat zelf al op -en eindigt. Er is dan geen tussenletter. Voorbeelden: gewetenloos (grondwoord is geweten), leugenachtig, hersenloos, wezenlijk, openlijk.

Afleidingen op -achtig, -schap en -dom volgen de regels voor de tussen-n in samenstellingen. We schrijven bij deze afleidingen de tussenklank -en als het linkerdeel een zelfstandig naamwoord is dat een meervoud heeft op -en, maar geen meervoud op -es. Zo schrijven we sterrendom met een tussenklank -en, omdat ster alleen een meervoud heeft op -en. Vedettedom daarentegen krijgt geen tussen-n omdat het grondwoord vedette zowel een meervoud op -en (vedetten) als op -es (vedettes) heeft. Andere voorbeelden zijn: vorstendom, heideachtig, lenteachtig, beambtenschap.

Bijzonderheid

In de Woordenlijst van 1995 was ideeëloos nog mét tussen-n opgenomen: ideeënloos. Die spelling was inconsequent, want alle andere afleidingen op -loos (zoals zorgeloos en woordeloos) werden zonder tussen-n gespeld. In de Woordenlijst van 2005 is de spelling van ideeëloos in overeenstemming gebracht met de regel voor tussenklanken in afleidingen.

Het Witte Boekje (2006) spelt ideeënloos. Die spelling is niet officieel.

Zie ook

Samenstelling met tussenletters -e- of -en- (Leidraad 8)
Hoofdregel (Leidraad 8.1)
Afleiding zonder tussen-n (Leidraad 9.1)

Giraffehals / giraffenhals
Reuzenkans / reuzekans
Werkeloos / werkloos
Zorgenloos / zorgeloos

Naslagwerken

Woordenlijst (2005)