Wat is juist: Kankercellen zaaien uit of Kankercellen zaaien zich uit?
Juist is Kankercellen zaaien zich uit.
In de medische betekenis 'metastaseren' is het werkwoord uitzaaien wederkerend; het heeft dus een wederkerend voornaamwoord bij zich: Kankercellen zaaien zich uit. Tegenwoordig wordt zich ook wel weggelaten: Kankercellen zaaien uit. Dit gebruik vindt steeds meer ingang, maar niet iedereen vindt het acceptabel.
Het weglaten van het wederkerend voornaamwoord zich bij werkwoorden die ook niet-wederkerend gebruikt kunnen worden (iets of zich uitzaaien, iets of zich uitbreiden) is een verschijnsel dat vaker voorkomt. Vergelijk:
(1) Het bedrijf breidt uit.
(2) U kunt inschrijven tot 6 juni.
(3) Hij wil gaan specialiseren.
Het werkwoord metastaseren ('zich door het lichaam verspreiden, zich uitzaaien') zelf heeft geen wederkerend voornaamwoord bij zich: Kankercellen metastaseren.
Wijzigen, veranderen
Zich bedenken / bedenken
Zich beseffen / beseffen
Onze Taal 71 (2002), 318.
Geschiedenis van het Nederlands in de twintigste eeuw (1999), p. 138-144; Grote Van Dale (2005)