Hoe lees je 8.17 uur: als acht uur zeventien, zeventien over acht of dertien voor halfnegen?
Zowel dertien voor halfnegen als zeventien over acht is in de standaardtaal gebruikelijk. Acht uur zeventien komt slechts in specifieke contexten voor.
Bij het kloklezen wordt het uur meestal in vieren gedeeld. We lezen dan alles tussen 8 uur en 8.15 uur met over acht, alles tussen 8.15 uur en 8.30 uur met voor halfnegen, alles tussen 8.30 uur en 8.45 uur met over halfnegen en alles tussen 8.45 uur en 9 uur met voor negen. De kwartiergrens kan echter ook overschreden worden. Voor alles wat tussen 8.15 uur en 8.45 uur ligt, is dan het hele uur het uitgangspunt. Sommige combinaties lezen makkelijker bij digitale tijdaanwijzingen; andere bij tijdaanwijzingen met wijzers. Enkele voorbeelden:
(1) 8.07 uur: zeven over acht;
(2) 8.13 uur: dertien over acht;
(3) 8.17 uur: dertien voor halfnegen / zeventien over acht;
(4) 8.20 uur: tien voor halfnegen / twintig over acht;
(5) 8.38 uur: acht over halfnegen / tweeëntwintig voor negen;
(6) 8.40 uur: tien over halfnegen / twintig voor negen;
(7) 8.49 uur: elf voor negen;
(8) 8.52 uur: acht voor negen.
In specifieke contexten kunnen we de tijd ook volledig digitaal lezen. Combinaties als acht uur zeventien gebruiken we bijvoorbeeld bij het aflezen van een dienstregeling:
(9) Er is een tram om acht uur zeventien, acht uur zevenendertig en acht uur zevenenvijftig.
Volgens P.C. Paardekooper in de ABN-gids (1996) geldt alleen het kwartier als grens. Een combinatie als zeventien over acht behoort volgens hem dus niet tot de standaardtaal.
8h30 / 8u.30 / 8.30 u. / 8.30 uur
Half zes / halfzes
Na / over (tien - drie)
ABN-gids (1996), p. 88