Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Vooreerst / in de eerste plaats

Vraag

Is vooreerst in de betekenis 'in de eerste plaats' correct?

Antwoord

Ja, vooreerst is standaardtaal in België in de betekenis 'in de eerste plaats'. Daarnaast is vooreerst standaardtaal in het hele taalgebied in de betekenis 'voorlopig', 'vooralsnog', 'voorshands'.

Toelichting

Vooreerst is standaardtaal in het hele taalgebied als synoniem van voorlopig, vooralsnog, voorshands, in de eerste tijd.

(1) Ik heb naar huis gebeld dat ik vooreerst niet naar huis kom.

(2) Televisie-uitzendingen en kranten zijn vooreerst een cultureel product.

In de standaardtaal in België wordt vooreerst regelmatig gebruikt in de betekenis 'in / op de eerste plaats', 'in eerste instantie'.

(3) Vooreerst zal ik de situatie schetsen, ten tweede zal ik ingaan op een aantal problemen en tot slot formuleer ik een aantal voorstellen. [standaardtaal in België]

Standaardtaal in het hele taalgebied zijn (aller)eerst, in / op de eerste plaats, ten eerste.

(4) Ik wil eerst iedereen bedanken voor hun inzet.

(5) 'Ik wil u in de eerste plaats bedanken voor uw kus', zei Sneeuwwitje.

Zie ook

Als eerste
Eerst en vooral
In / op de eerste plaats
Kortelings / binnenkort
Nadien / daarna
Reeds / al
Vooraleer / alvorens / voordat / voor

Naslagwerken

vooreerst in/op de eerste plaats
Grote Van Dale (2005) 2 in de eerste plaats [bij plaats] 13 (…) in of op de eerste plaats, gebezigd om aan te wijzen wat het meest de aandacht verdient
Van Dale Hedendaags Nederlands (2006) 2 in de eerste plaats, allereerst [bij plaats] /in/op/ de [eerste] plaats6 als het belangrijkste
Verschueren (1996) 2. Z.N. in de eerste plaats [bij plaats] C. (…) 2. a. (…) in of op de eerste, tweede enz. -, ten eerste, ten tweede enz.
Koenen (2006) [in deze betekenis niet opgenomen] [bij plaats] 7 (…) in de eerste ~ om te beginnen
Kramers (2000) 2 ZN in de eerste plaats, eerst, in eerste instantie -
Correct Taalgebruik (2006), p. 298 Vooreerst is synoniem met voorlopig, vooralsnog, voorshands, in de eerste tijd. (…) Het is niet gangbaar in de betekenis van in de eerste plaats, in eerste instantie, eerst. -
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 309 [wordt afgekeurd] in, op de eerste plaats, in eerste instantie, allereerst -
Taalwijzer (1998), p. 361 Betekent: *vooralsnog, voorlopig, voorshands (en niet: in de eerste plaats). -
Stijlboek VRT (2003), p. 262 Vooreerst betekent: voorlopig, vooralsnog. (…) Niet gebruiken voor: in de eerste plaats, eerst, in eerste instantie. -
Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) in de eerste plaats, eerst, vooral -