Taaladvies.net
Kostelijk / duur, kostbaar
Vraag
Is kostelijk in de betekenis van 'duur' correct?
Antwoord
Nee, kostelijk is in die betekenis geen standaardtaal. In de standaardtaal zegt men van iets dat veel geld kost of waardevol is, dat het duur of kostbaar is. Van iets dat voortreffelijk, uitstekend of zeer nuttig is, kan men wel zeggen dat het kostelijk is.
Toelichting
In de standaardtaal betekent kostelijk 'voortreffelijk', 'uitstekend', 'delicieus', 'profijtelijk', 'geestig'.
(1) Als Astrid wat gedronken heeft, vertelt ze altijd kostelijke grappen. ('geestig')
(2) Walter amuseerde zich kostelijk met zijn nieuwe motor. ('uitstekend')
Af en toe komt kostelijk in België voor als synoniem van duur, kostbaar. Een dergelijk gebruik van kostelijk is echter geen standaardtaal.
(3) Dat moet een kostelijke mantel zijn. Ik heb ze in een winkel op de Louisalaan zien hangen en het prijskaartje was om van te duizelen. (in België, geen standaardtaal)
(4) Mijn zoon is kostelijk nu hij in Leuven studeert. (in België, geen standaardtaal)
In een geval als dit laatste kan in de standaardtaal bijvoorbeeld gezegd worden mijn zoon kost veel geld.
Zie ook
Kost / kosten
Duur kosten / zijn
Naslagwerken
| kostelijk | duur | kostbaar | |
| Grote Van Dale (2005) | 1 (veroud., Belg.N., niet alg.) kostbaar | I (…) 1 veel kostend, hoog van prijs hetzij absoluut of in vergelijking tot de waarde of tot de normale prijs, syn. kostbaar | 1 veel kostend, hoog in prijs, syn. duur |
| Van Dale Hedendaags Nederlands (2002) | 2 (Belg., niet alg.) kostbaar, duur | 1 veel kostend, hoog van prijs | 1 duur, syn. (…) kostbaar, kostelijk, prijzig |
| Verschueren (1996) | [in deze betekenis niet opgenomen] | A. (…) hoog van prijs, veel geld kostend | 1. veel geld kostend, duur |
| Koenen (1999) | 1 van grote waarde | hoog in prijs; kostbaar | 1 veel geld kostend; duur |
| Kramers (2000) | 2 ZN duur, kostbaar | 1 kostbaar | duur, van hoge waarde |
| Correct Taalgebruik (2001), p. 134 | [bij kostbaar/kostelijk] Van iets dat veel geld kost of zeer waardevol is, zegt men dat het duur of kostbaar is. Van iets dat voortreffelijk, uitstekend of zeer nuttig is, zegt men dat het kostelijk is. | - | - |
| Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 145 | [wordt afgekeurd] -e boeken, kostbare, dure; te -, te duur | [in deze betekenis niet opgenomen] | - |
| Taalwijzer (1998), p. 189 | Niet te verwarren met *kostbaar; kostelijk betekent: voortreffelijk, heerlijk, fijn, geestig. | - | Niet te verwarren met *kostelijk; kostbaar betekent: veel geld kostend, duur; het kan ook betekenen: van grote waarde, zowel materieel als figuurlijk, waardevol. |
| Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) | de oorspronkelijke betekenis is in België nog algemeen: kostbaar, duur | - | - |
