Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Kostelijk / duur, kostbaar

Vraag

Is kostelijk in de betekenis van 'duur' correct?

Antwoord

Nee, kostelijk is in die betekenis geen standaardtaal. In de standaardtaal zegt men van iets dat veel geld kost of waardevol is, dat het duur of kostbaar is. Van iets dat voortreffelijk, uitstekend of zeer nuttig is, kan men wel zeggen dat het kostelijk is.

Toelichting

In de standaardtaal betekent kostelijk 'voortreffelijk', 'uitstekend', 'delicieus', 'profijtelijk', 'geestig'.

(1) Als Astrid wat gedronken heeft, vertelt ze altijd kostelijke grappen. ('geestig')

(2) Walter amuseerde zich kostelijk met zijn nieuwe motor. ('uitstekend')

Af en toe komt kostelijk in België voor als synoniem van duur, kostbaar. Een dergelijk gebruik van kostelijk is echter geen standaardtaal.

(3) Dat nieuwe project wordt een kostelijke zaak. (in België, geen standaardtaal)

(4) Mijn zoon is kostelijk nu hij in Leuven studeert. (in België, geen standaardtaal)

(5) Dit kostelijke porseleinen servies kreeg ik van mijn grootouders. (in België, geen standaardtaal)

In een geval als dit laatste kan in de standaardtaal bijvoorbeeld gezegd worden mijn zoon kost veel geld.

Zie ook

Duur kosten / zijn
Kost / kosten

Naslagwerken

 

kostelijk

duur

kostbaar

Grote Van Dale (2005) 1 (veroud., Belg.N., niet alg.) kostbaar

I (…) 1 veel kostend, hoog van prijs hetzij absoluut of in vergelijking tot de waarde of tot de normale prijs, syn. kostbaar

1 veel kostend, hoog in prijs, syn. duur

Van Dale Hedendaags Nederlands (2002)

2 (Belg., niet alg.) kostbaar, duur

1 veel kostend, hoog van prijs

1 duur, syn. (…) kostbaar, kostelijk, prijzig

Verschueren (1996)

[in deze betekenis niet opgenomen]

A. (…) hoog van prijs, veel geld kostend

1. veel geld kostend, duur

Koenen (2006)

1 van grote waarde

hoog in prijs; kostbaar

1 veel geld kostend; duur

Kramers (2000)

2 ZN duur, kostbaar

1 kostbaar

duur, van hoge waarde

Correct Taalgebruik (2006), p. 134

[bij kostbaar/kostelijk] Van iets dat veel geld kost of zeer waardevol is, zegt men dat het duur of kostbaar is. Van iets dat voortreffelijk, uitstekend of zeer nuttig is, zegt men dat het kostelijk is.

-

-

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 145

[wordt afgekeurd] -e boeken, kostbare, dure; te -, te duur

[in deze betekenis niet opgenomen]

-

Taalwijzer (1998), p. 189

Niet te verwarren met *kostbaar; kostelijk betekent: voortreffelijk, heerlijk, fijn, geestig.

-

Niet te verwarren met *kostelijk; kostbaar betekent: veel geld kostend, duur; het kan ook betekenen: van grote waarde, zowel materieel als figuurlijk, waardevol.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

de oorspronkelijke betekenis is in België nog algemeen: kostbaar, duur

-

-