Taaladvies.net
Onmeedogend / meedogenloos
Vraag
Zijn meedogenloos en onmeedogend allebei correct?
Antwoord
Nee, alleen meedogenloos is standaardtaal.
Toelichting
In de standaardtaal is alleen meedogenloos gangbaar.
(1) Toen hij vroeg of ze zin had om zijn moeder te vergezellen, gaf ze hem een meedogenloze blik.
Heel af en toe komt onmeedogend voor in dezelfde betekenis als meedogenloos. Hoewel de naslagwerken onmeedogend zonder meer opnemen, is het in de praktijk echter zeer weinig frequent en blijkt het bovendien door de meeste mensen niet als gewoon woord aanvaard te worden.
(2) Hij werd de prooi van een onmeedogende journalistieke actie. (geen standaardtaal)
Het eveneens zeer weinig voorkomende onmeedogenloos is een contaminatie van meedogenloos en onmeedogend. Ook onmeedogenloos is geen standaardtaal.
(3) Enkele uren geleden is een orkaan onmeedogenloos aan de stad voorbijgeraasd. (geen standaardtaal)
Naslagwerken
| meedogenloos | onmeedogend | |
| Grote Van Dale (2005) | zonder medelijden, syn. onmeedogend | - |
| Van Dale Hedendaags Nederlands (2002) | 1 zonder medelijden (…) syn. beenhard, (…) onmeedogend | 1 harteloos, wreed, syn. meedogenloos |
| Verschueren (1996) | zonder mededogen, zonder medelijden, onmeedogend. (…) Syn. *barbaars | zonder medelijden, meedogenloos (…) Syn. *barbaars |
| Koenen (1999) | zonder medelijden; genadeloos; onbarmhartig | meedogenloos |
| Kramers (2000) | hardvochtig | meedogenloos, geen medelijden kennend |
| Correct Taalgebruik (2001), p. 150 | Zowel meedogenloos als onmeedogend is correct. Onmeedogenloos is een contaminatie van meedogenloos en onmeedogend. | - |
| Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 187 | [bij onmeedogenloos, dat wordt afgekeurd] meedogenloos, onmeedogend | - |
| Taalwijzer (1998), p. 212, 237 | is correct naast *onmeedogend (onmeedogenloos is een contaminatie) | is de correcte term, naast *meedogenloos |
| Stijlboek VRT (2003), p. 158 | [bij meedogenloos/onmeedogend/ onmeedogenloos*] Algemeen Nederlands zijn: meedogenloos, onmeedogend. Beide betekenen 'zonder medelijden'. | [bij meedogenloos/onmeedogend/onmeedogenloos*] Algemeen Nederlands zijn: meedogenloos, onmeedogend. Beide betekenen 'zonder medelijden'. |
