Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Genieten van iets / iets genieten

Vraag

Betekenen genieten van iets en iets genieten hetzelfde?

Antwoord

Genieten van iets betekent in de standaardtaal in het hele taalgebied 'plezier aan iets beleven'. Iets genieten betekent in het hele taalgebied 'tot zijn gebruik, nut, voordeel hebben'. In België en soms ook in Nederland komt genieten van iets ook voor in de laatste betekenis, maar het is onduidelijk of dat gebruik wel of niet tot de standaardtaal gerekend kan worden.

Toelichting

Genieten kan betekenen 'plezier beleven aan' en wordt dan gecombineerd met een voorzetselvoorwerp met het voorzetsel van. Genieten van is in dit geval standaardtaal in het hele taalgebied.

(1) Geniet van zon, zee en strand!

(2) Soms kan ik echt genieten van een dagje niets doen.

Genieten wordt in de standaardtaal in het hele taalgebied ook gebruikt in de betekenis 'tot zijn gebruik, nut, voordeel hebben' en wordt dan gecombineerd met een lijdend voorwerp. Deze betekenis van genieten komt vooral voor in formeel taalgebruik. In plaats van genieten kan hier hebben, krijgen of ontvangen gebruikt worden.

(3) Hij geniet een hoog inkomen.

(4) Hun kinderen hebben een ouderwets degelijke opleiding genoten.

Tot het gewone taalgebruik behoort bijvoorbeeld wel de uitdrukking (de) voorkeur genieten.

(5) De makkelijkste oplossing geniet altijd zijn voorkeur.

In België, maar ook weleens in Nederland, wordt in de betekenis 'tot zijn gebruik, nut, voordeel hebben' ook genieten van gebruikt, ook door standaardtaalsprekers. Toch is er een niet te verwaarlozen groep taalgebruikers die een dergelijk gebruik afkeurt. Het is daarom vooralsnog niet duidelijk of genieten van in dit geval tot de standaardtaal gerekend kan worden.

(6) Hij geniet al jaren van fiscale voordelen. (vooral in België, status onduidelijk)

(7) Deze maand kunt u van een uitzonderlijke korting genieten. (vooral in België, status onduidelijk)

Naslagwerken

genieten (van iets) (iets) genieten
Grote Van Dale (2005) 5 [leenvertaling van Fr. jouir de] (onverg.) (alg.Belg.N.) tot zijn gebruik, nut, voordeel enz. ontvangen, het genot hebben van - 1 (overg.) tot zijn gebruik, nut, voordeel enz. ontvangen, het genot hebben van -
Van Dale Hedendaags Nederlands (2006) [onov. ww. (…)] 1 genot hebben, plezier beleven [ov. ww. (…)] 1 tot gebruik, voordeel hebben, krijgen
Verschueren (1996) B. Onoverg. (met of zonder bepaling met van, die de bron of de oorzaak van de gewaarwordingen uitdrukt) het naar de zin hebben, aangename ervaringen hebben A. Overg. 1. Krijgen, nemen, ontvangen (…) 2. de voordelen van iets ontvangen (…) 3. zich verlustigen in
Koenen (2006) - [bij genieten] een salaris ~ van …; een goede gezondheid ~
Kramers (2000) - 2 ontvangen
Correct Taalgebruik (2006), p. 90 [bij genieten] Er moet onderscheid worden gemaakt tussen genieten van en iets genieten. Als men bedoelt 'plezier aan iets beleven' zegt men genieten van. (…) [bij genieten] Er moet onderscheid worden gemaakt tussen genieten van en iets genieten. (…) Als het alleen gaat om het bezit van iets, laten we van weg. (…) Andere uitdrukkingen zoals in aanmerking komen, ontvangen, bezitten zijn veel gewoner dan 'genieten'.
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 97 [bij genieten, wordt afgekeurd] van een goed salaris, van nieuwe voordelen -, een goed salaris hebben, nieuwe voordelen genieten, van nieuwe voordelen profiteren -
Taalwijzer (1998), p. 136 [bij genieten] Genieten van = zich in iets verlustigen, genot hebben van, smaken. [bij genieten] Genieten (zonder van) = in het genot zijn van, de voordelen ervan krijgen, ontvangen, krijgen, hebben.
Stijlboek VRT (2003), p. 96 [bij genieten/genieten van] Genieten van betekent: plezier, genot beleven aan. [bij genieten/genieten van] Iets genieten betekent: in het bezit zijn van iets, iets hebben, iets krijgen (meestal met de betekenis dat wat je hebt of krijgt, voordelig is). (…) Iets genieten is schrijftalig en ambtelijk. Gewoner is: in aanmerking komen voor, krijgen.
Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) [bij genieten] genieten van een goed pensioen / inkomen, hij heeft, geniet een goed pensioen/inkomen -