Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Functionaris / (hogere) ambtenaar

Vraag

In welke betekenis(sen) is functionaris correct?

Antwoord

Functionaris is standaardtaal in het hele taalgebied in de betekenissen '(hogere) ambtenaar in overheidsdienst' en 'iemand met een hoge functie in een politieke partij'. Functionaris is ook standaardtaal in Nederland in de betekenis 'iemand die een (hogere) functie in een bedrijf bekleedt'.

Toelichting

In de standaardtaal is functionaris in de eerste plaats een synoniem van rijksambtenaar, staatsambtenaar, overheidsambtenaar. In die betekenis is functionaris vooral gangbaar voor hogere ambtenaren.

(1) Een hoge functionaris van Buitenlandse Zaken declareerde een achtdaagse dienstreis, maar was slechts één dag actief voor zijn baas.

(2) Vorige week nam een hoge functionaris van het Amerikaanse agentschap voor milieubescherming, EPA, ontslag uit protest tegen de inkrimping van het budget en het milieubeleid van president Bush.

Daarnaast is functionaris ook standaardtaal in de betekenis 'iemand met een hoge functie in een politieke partij'.

(3) In de Sovjettijd was Tsjernomyrdin een belangrijk functionaris. Hij was het hoofd van het staatsbedrijf Gazprom.

(4) Volgens een Labourfunctionaris is op het partijbureau paniek ontstaan over de exodus uit de partij.

(5) De voormalige SP-functionaris kon zich niet herinneren wie het geld gestort had op de geheime rekening.

In Nederland wordt functionaris ook gebruikt voor iemand die een (hogere) functie in een bedrijf bekleedt. Dat gebruik van functionaris is niet gangbaar in België.

(6) De functionaris die met het millenniumprobleem was belast, kon de stress niet meer aan en ligt nu in het ziekenhuis. [standaardtaal in Nederland]

(7) Het bedrijf Interturn zoekt een pr-functionaris. [standaardtaal in Nederland]

Zie ook

Beambte / ambtenaar
Functies / functie (de - van leerkracht)

Naslagwerken

 

functionaris

staatsambtenaar

Grote Van Dale (2005)

1 hij die een functie vervult, een betrekking bekleedt, als zodanig 2 (Belg.N., veroud.) staatsambtenaar

-

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 iem. die een functie vervult

-

Verschueren (1996)

persoon die een functie (1) of ambt bekleedt, ambtenaar

rijksambtenaar

Koenen (2006)

iem die een functie (1) heeft

-

Kramers (2000)

bekleder van een functie, een ambt, ambtenaar

ambtenaar in staatsdienst

Correct Taalgebruik (2006), p. 82

Een functionaris is iemand die een (hogere) functie in een bedrijf bekleedt. Dit woord komt dus niet overeen met het Franse 'fonctionnaire'. Veeleer met 'cadre', of 'responsable'

 -

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 87

[wordt afgekeurd] rijksambtenaar, staatsambtenaar. – wel: iem. met een hogere functie in een politieke partij

-

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

rijksambtenaar, staatsambtenaar

-