Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Leiband / lijn

Vraag

Is honden aan de leiband correct?

Antwoord

Ja, honden aan de leiband is standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied is honden aan de lijn.

Toelichting

Voor een 'lijn waaraan een hond wordt uitgelaten' gebruikt men in de standaardtaal in België meestal het woord leiband.

(1) In Belgische treinen mogen honden aan de leiband mee. [standaardtaal in België]

(2) Het is zeer verstandig om uw hond aan de leiband te houden, als u een drukke rijweg wilt oversteken. [standaardtaal in België]

In Nederland, maar ook wel in België, zegt men dat een hond aan de lijn loopt. Je kunt een hond ook aanlijnen.

(3) Honden aan de lijn!

(4) Gevaarlijke honden moeten altijd worden aangelijnd.

Een leiband werd (wordt) ook gebruikt als een hulpmiddel om een kind te leren lopen. In die betekenis komt het woord nog maar weinig voor.

(5) Ze was iets meer dan zeven maanden oud, toen ze aan de leiband kon lopen.

Leiband komt in de standaardtaal ook frequent voor in figuurlijke betekenis. Een uitdrukking als aan de leiband (lopen) betekent dan 'zich door anderen laten commanderen', 'zich geheel laten leiden door anderen'.

(6) Ze voelden er weinig voor om eeuwig aan de leiband van hun ouders te lopen.

(7) Het tijdschrift heeft zich van de strakke academische leiband losgerukt.

Zie ook

Leiddraad / leidraad

Naslagwerken

 

leiband

lijn

Grote Van Dale (2005) 1 band waaraan een kind leert lopen (...) 2 (alg.Belg.N.) hondenlijn

1 (in 't alg.) een (niet zeer dik) touw dat uitgespannen is of waaraan iets bevestigd is

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 band waaraan een kind leert lopen

1 snoer, touw dat uitgespannen of waaraan iets bevestigd is

Verschueren (1996)

band die het kind om het middel gedaan wordt en waaraan men het leidt om het te leren lopen

A. Eig. 1. Algm. betrekkelijk dun touw, koord (…) honden aan de - houden

Koenen (2006)

[geen definitie gegeven]

1 dun touw dat uitgespannen wordt en waaraan iets wordt bevestigd (…) een hond aan de ~ houden

Kramers (2000)

[geen definitie gegeven]

2 touw; teugel

Correct Taalgebruik (2006), p. 143

Een kind leert men lopen aan een leiband, maar een hond loopt aan de lijn. Hij wordt aangelijnd.

[in deze betekenis niet opgenomen]

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 154

[wordt afgekeurd] (v. hond) lijn. – wel: band waaraan een kind leert lopen; (fig.) aan de – lopen.

[in deze betekenis niet opgenomen]

Taalwijzer (1998), p. 198, 203

Niet te verwarren met *lijn; een leiband is een band waaraan men een kind leert lopen (ook fig.).

2) Niet te verwarren met *leiband; honden kunnen aan de lijn worden gehouden.

Stijlboek VRT (2003), p.147

Een leiband is een band waar kinderen vroeger aan leerden lopen. Tegenwoordig komt leiband vrijwel uitsluitend voor in de uitdrukking aan de leiband lopen (zich door anderen laten commanderen). Honden houden we aan de lijn of aangelijnd.

[in deze betekenis niet opgenomen]

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

honden aan de leiband, honden aan de lijn

-