Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Gelasten / belasten

Vraag

Zijn gelasten en belasten synoniemen?

Antwoord

Nee, gelasten betekent 'bevelen'. Belasten betekent 'een last, een taak opleggen'.

Toelichting

Gelasten betekent 'bevelen', 'gebieden' en wordt gevolgd door een beknopte bijzin met te + infinitief. Zoals men iemand beveelt iets te doen, kan men ook iemand gelasten iets te doen.

(1) De minister heeft de bevoegde instanties gelast een onderzoek in te stellen.

In de standaardtaal heeft belasten een andere betekenis: 'een last, een taak opleggen'. Bovendien wordt het werkwoord - in tegenstelling tot gelasten - verbonden met een voorzetselvoorwerp met als vast voorzetsel met. Belasten met kan ook wederkerig worden gebruikt en betekent dan 'de verantwoordelijkheid, de uitvoering van iets op zich nemen'.

(2) De minister heeft de bevoegde instanties belast met een onderzoek.

(3) Ze heeft zich belast met het in orde maken van de administratie.

In België komt ook gelasten soms voor met een voorzetselvoorwerp. Dit gebruik van  gelasten is geen standaardtaal.

(4) Hij werd gelast met de opmaak van de rapporten. (in België, geen standaardtaal)

(5) Als regel geldt dat verhandelingen slechts ter inzage kunnen worden gevraagd mits schriftelijke toestemming van de auteur of van de promotor. Het baliepersoneel kan zich gelasten met de aanvraag. (in België, geen standaardtaal)

Formuleringen in de standaardtaal zijn behalve iemand/zich belasten met: iemand bezwaren met, iemand een taak opdragen, iemand een opdracht geven, iemand de zorg opdragen voor, een taak op zich nemen.

Zie ook

Aflassen / aflasten / afgelasten

Naslagwerken

 

gelasten

belasten

Grote Van Dale (2005) een last opdragen, bevelen, gebieden: iem. iets gelasten

6 iem. belasten met -, hem als taak toewijzen, de zorg opdragen van -

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 bevelen, gebieden

1 lasten, gewichten plaatsen op

Verschueren (1996)

2. Z.N. Gal. - met, belasten met.

1. een last leggen op

Koenen (2006)

een last opdragen; bevelen, gebieden

1 met een last of gewicht bezwaren

Kramers (2000)

bevelen, opdragen

een last leggen op

Correct Taalgebruik (2006), p. 87, 35

Gelasten betekent: bevelen. Zoals men iemand beveelt iets te doen, kan men ook iemand gelasten iets te doen. Belasten daarentegen betekent: een last, een taak opleggen. Men kan dus iemand met iets belasten.

Zie: gelasten.

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 94

[wordt afgekeurd] iem. met iets -, belasten, iem. gelasten iets te doen, iem. opdragen iets te doen; wij – ons met …, belasten

(…) wel: iem. met een taak -, zich met een taak -.

Taalwijzer (1998), p. 133, 60

Niet te verwarren met *belasten; gelasten betekent: bevelen, opdragen, opleggen, maar het klinkt minder hard.

2) Niet te verwarren met *gelasten; belasten betekent (o.a.): iemand de zorg voor iets, de uitvoering ervan opdragen; iem./zich met een taak belasten.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

- iemand gelasten met, iemand belasten met

-