Taaladvies.net
Evolutie - ontwikkeling
Vraag
Zijn evolutie en ontwikkeling synoniemen?
Antwoord
Nee, evolutie en ontwikkeling hebben elk hun eigen gebruikssfeer. Evolutie in de betekenis van 'geleidelijke ontwikkeling' is beperkter bruikbaar dan ontwikkeling.
Toelichting
Evolutie betekent 'geleidelijke verandering' en is het tegengestelde van revolutie, een plotse, abrupte verandering. Het woord komt voornamelijk voor in een beperkte betekenis: 'de trapsgewijze ontwikkeling van lagere diersoorten tot hogere' en kan samenstellingen vormen als evolutietheorie, evolutieleer. Men spreekt van evolutie als de verandering geleidelijk gebeurd is maar ingrijpend is.
(1) De evolutie naar de informatiemaatschappij is onomkeerbaar.
(2) Het darwinisme is de leer van de evolutie van de mens.
Als het gaat om de wijze waarop iets verloopt, is het woord ontwikkeling gebruikelijker, vooral dan in economische teksten. Ontwikkeling kan synoniem zijn met groei, ontplooiing.
(3) De ontwikkeling van de conjunctuur baart de regering zorgen.
(4) De ontwikkeling van de prijzen houdt geen gelijke tred met die van de lonen.
Naslagwerken
| Bron | Evolutie |
| Grote Van Dale (2005) | 4 geleidelijke ontwikkeling tot iets anders, m.n. tot iets hogers of beters, tgov. revolutie (...) 5 ontwikkeling van het leven op aarde vgl. evolutietheorie |
| Van Dale Hedendaags Nederlands (1996) | 0.1 geleidelijke ontwikkeling, verandering van de menselijke maatschappij <> revolutie 0.2 ontwikkeling van het leven op aarde |
| Verschueren (1996) | het evolueren nl. (...) 2. Metf. het achtereenvolgens aannemen van verschillende vormen, geleidelijke ontwikkeling. |
| Koenen (1999) | ontwikkeling, m.n. geleidelijke ontwikkeling of groei: geen revolutie, maar - |
| Kramers (1998) | geleidelijke ontwikkeling tot iets hogers, inz de trapsgewijze ontwikkeling der diersoorten van lagere tot hogere volgens de evolutietheorieën |
| Correct Taalgebruik (1997), p. 65 | In het Nederlands hebben evolutie en ontwikkeling elk een eigen gebruikssfeer. (...) |
| Woordenboek correct taalgebruik (1994) | (geen vermelding) |
| ABN-gids (1996) | (geen vermelding) |
| Taalwijzer (1998), p. 122 | Niet te verwarren met ontwikkeling; evolutie wordt inz. gebruikt in samenhang met de evolutieleer of met een ingrijpende verandering. |
