Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Symbolen voor grootheden en eenheden (algemeen)

Een grootheid is iets wat je kunt meten (bijvoorbeeld 'lengte'); een eenheid is de maat waarmee je meet (bijvoorbeeld 'meter'). De schrijfwijze van afkortingen van grootheden en eenheden is vastgelegd in normen; internationaal door de International Standardisation Organisation (ISO), in Nederland door het Nederlands Normalisatie-instituut (NNI) en in België door het Bureau voor Normalisatie. Strikt genomen gaat het hierbij niet om afkortingen, maar om symbolen.

Anders dan afkortingen worden symbolen nooit gevolgd door een punt (vergelijk de afkorting u. en het symbool h = uur). Symbolen van eenheden worden in romein gezet, symbolen van grootheden dienen gecursiveerd te worden (vergelijk m = meter en m = massa).

De namen van grootheden en eenheden worden altijd met een kleine letter gespeld, ook als ze van eigennamen zijn afgeleid (bijvoorbeeld newton, pascal). Uitzondering: na het woord graad (graden) krijgen de eenheden Celsius en Fahrenheit een hoofdletter (het vriest zes graden Celsius).

De symbolen van eenheden worden in beginsel met een kleine letter geschreven, met uitzondering van de eenheden die van eigennamen zijn afgeleid (bijvoorbeeld N = newton; Pa = pascal). Sommige symbolen van grootheden worden met een kleine letter geschreven, sommige met een hoofdletter (vergelijk t = tijd en T = temperatuur).

Afkortingen: gebruik (algemeen)

Cm. / cm, kg. / kg

Hieronder volgt een overzicht van de meestvoorkomende symbolen van grootheden en eenheden.

a

are

A

ampère

bar

bar

Bq

becquerel

C

coulomb

°C

graden Celsius

ca

centiare (vierkante meter)

cal

calorie

cc

kubieke centimeter

cd

candela

cg

centigram

cm

centimeter

dag

decagram

dal

decaliter

dam

decameter

dg

decigram

dl

deciliter

dm

decimeter

dpt

dioptrie

eV

elektrovolt

°F

graden Fahrenheit

g

gram

GB

gigabyte

gcal

gramcalorie

gcm

gramcentimeter

gcs

gram-centimeter-seconde

GHz

gigahertz

GW

gigawatt

h

hoogte

h

uur

ha

hectare

hg

hectogram

hl

hectoliter

hm

hectometer

hPa

hectopascal

Hz

hertz

I

elektrische stroom

J

joule

K

kelvin

kb

kilobit

kB

kilobyte

kcal

kilocalorie

kg

kilogram

kHz

kilohertz

kJ

kilojoule

kl

kiloliter

km

kilometer

krt/kt

karaat

kV

kilovolt

kW

kilowatt

kWh

kilowattuur

l

lengte

l

liter

lm

lumen

lx

lux

μm

micrometer

m

massa

m

meter

m2

vierkante meter

m3

kubieke meter

mA

milliampère

Ma

mach

MB

megabyte

mbar

millibar

Mcal

megacalorie

mg

milligram

MHz

megahertz

min

minuut

ml

milliliter

mm

millimeter

ms

milliseconde

mW

milliwatt

MW

megawatt

n

hoeveelheid stof

N

newton

Nm

newtonmeter

ns

nanoseconde

Pa

pascal

pk

paardenkracht

s

seconde

t

tijd

T

temperatuur

V

volt

VA

voltampère

W

watt

Wh

wattuur

Aan de hand van voorvoegsels en basiseenheden kunt u doorgaans zelf de meeste eenheden samenstellen. Veelvoorkomende voorvoegsels zijn:

c

centi (zoals in ca, centiare)

d

deci (zoals in dg, decigram)

da

deca (zoals in dag, decagram)

G

giga (zoals in GB, gigabyte)

h

hecto (zoals in hPa, hectopascal)

k

kilo (zoals in kcal, kilocalorie)

μ

micro (zoals in μm, micrometer)

m

milli (zoals in ms, milliseconde)

M

mega (zoals in MW, megawatt)

n

nano (zoals in ns, nanoseconde)


Zie ook

Wel of geen spaties voor en na leestekens en symbolen (algemeen)

Naslagwerken

Taalbaak 102.10-11; Woordwijzer (1998), p. 44; Redactiewijzer (1997), p. 44, 151-154; Schrijfwijzer (1995), p. 215; Taalboek Nederlands (1997), p. 382-383; Grote Van Dale (2005); NEN 999; NEN 1000; NEN 2132; NEN 3069; NBN X 02-001; NBN X 02-002